Δυόμισι χρόνια μετά την κοινή δήλωση για την αναβάθμιση των σχέσεων σε στρατηγική εταιρική σχέση και δύο χρόνια μετά την επίσημη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ινδία, η περίοδος 2024-2025 χαρακτηρίζεται από την υψηλότερη πυκνότητα διμερών δράσεων των τελευταίων δεκαετιών. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, της επιτρέπει να διεκδικήσει ρόλο στον Διάδρομο Μέσης Ανατολής – Ινδίας – Ευρώπης (IMEC), ένα φιλόδοξο εγχείρημα αναδιαμόρφωσης των εμπορικών και ενεργειακών ροών.
Η συνεργασία Ελλάδας – Ινδίας διευρύνεται σε τομείς όπως η άμυνα, η ασφάλεια, οι επενδύσεις, η επιστήμη και τεχνολογία, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, ο τουρισμός και η γεωργία. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση 2024-2025 του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Νέου Δελχί, η ινδική οικονομία διατηρεί ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική, εδραιώνοντας τη θέση της ως παγκόσμιας υπερδύναμης, ωθούμενη από την εγχώρια κατανάλωση και τις επενδύσεις σε υποδομές.
Στο διμερές εμπόριο (Ελλάδος-Ινδίας), καταγράφεται μια αναμενόμενη στατιστική διόρθωση (-59,6%) στις εξαγωγές λόγω της συγκυριακής πτώσης των πετρελαιοειδών. Ωστόσο, παρατηρείται μια σαφής ποιοτική και δομική βελτίωση στα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και κυκλικής οικονομίας, που αποτελούν πλέον τη σταθερή βάση της εμπορικής μας συνεργασίας.
Στον τομέα των επενδύσεων, η Ινδία ενισχύει το αποτύπωμά της στην Ελλάδα με εμβληματικά έργα, όπως το Αεροδρόμιο Καστελίου, και αυξανόμενη δραστηριότητα στο real estate. Κεντρικός άξονας της στρατηγικής μας παραμένει η ανάδειξη της Ελλάδας ως της «Πύλης της Ινδίας προς την Ευρώπη» μέσω του διαδρόμου IMEC, ενώ η ανακοίνωση απευθείας αεροπορικής σύνδεσης εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τον τουρισμό και την επιχειρηματικότητα.
Ο IMEC σχεδιάστηκε ως ένα πολυτροπικό δίκτυο πλοίων και σιδηροδρόμων που θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και του Ισραήλ. Στόχος είναι η μείωση του χρόνου μεταφοράς εμπορευμάτων κατά 40% και του κόστους logistics κατά 30% σε σύγκριση με τη συμβατική διαδρομή μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η Ελλάδα αναγνωρίζεται ρητά στον σχεδιασμό του IMEC ως η στρατηγική «Πύλη της Ινδίας προς την Ευρώπη». Το λιμάνι του Πειραιά αποτελεί το φυσικό σημείο εισόδου του διαδρόμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο, όντας το μεγαλύτερο λιμάνι της Ανατολικής Μεσογείου με άμεση σιδηροδρομική σύνδεση με την Κεντρική Ευρώπη. Παρά την στρατηγική πλεονεκτική θέση των ελληνικών λιμανιών, το Ελληνικό Λιμενικό Σύστημα βρίσκεται σε μεταβατική φάση, με συνέπεια να προκύπτουν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες στον τομέα της λιμενικής βιομηχανίας και των μεταφορών εμπορευμάτων.
Η σύνδεση με τον IMEC ανοίγει τον δρόμο για ινδικές επενδύσεις σε ελληνικές υποδομές logistics και ενέργειας. Παρότι η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει επιβραδύνει την υλοποίηση του δυτικού σκέλους του διαδρόμου, η στρατηγική δέσμευση παραμένει ισχυρή.
Η διμερής σχέση Ελλάδας – Ινδίας έχει εισέλθει σε φάση πρωτοφανούς δυναμισμού, ειδικά μετά την ιστορική αναβάθμισή της σε «Στρατηγική Εταιρική Σχέση» τον Αύγουστο του 2023. Κεντρικός πολιτικός και οικονομικός στόχος είναι ο διπλασιασμός του διμερούς εμπορίου έως το 2030.
Την περίοδο 2022-23, ο όγκος εμπορίου κατέγραψε ιστορικό υψηλό φτάνοντας τα 1,94 δισ. δολάρια, παρουσιάζοντας αύξηση κατά μέσο όρο 31% την τελευταία τετραετία. Το ίδιο έτος το εμπορικό ισοζύγιο κατέστη πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδας (+372 εκατ. δολ.), γεγονός που οφειλόταν σχεδόν αποκλειστικά στην εκρηκτική αύξηση των ελληνικών εξαγωγών πετρελαιοειδών.
Ωστόσο, το διάστημα 2024-2025 παρατηρήθηκε μια αναμενόμενη στατιστική διόρθωση. Η αξία των ελληνικών εξαγωγών μειώθηκε κατά 59,6% στα 382,06 εκατ. δολάρια, λόγω της πτώσης στα πετρελαιοειδή. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι ελληνικές εξαγωγές διατηρήθηκαν σταθερές.
Στον τομέα των υπηρεσιών, η κυριαρχία των ελληνικών εισπράξεων οφείλεται κυρίως στον κλάδο των θαλάσσιων μεταφορών. Η ναυτιλία κυριαρχεί στις εξαγωγές υπηρεσιών, ενώ ο τουρισμός καταγράφει αξιοσημείωτη δυναμική με αύξηση μεριδίου, αντικατοπτρίζοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον των Ινδών επισκεπτών για την Ελλάδα.
Η ανακοίνωση της έναρξης απευθείας πτήσεων από τις εταιρείες IndiGo και Aegean αναμένεται να εκτινάξει τις τουριστικές ροές και να διευκολύνει την επιχειρηματική κινητικότητα. Στον τομέα των άμεσων επενδύσεων, οι ροές κεφαλαίων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ωστόσο η Ινδία εστιάζει στρατηγικά στην προσέλκυση επενδύσεων σε τομείς αιχμής.
Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Ινδίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.