Ο πόλεμος με το Ιράν και ο συνεχής αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ αφαιρούν από την αγορά 13 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, δήλωσε σήμερα, Πέμπτη 23/4, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ. Ο Μπιρόλ χαρακτήρισε αυτή την κατάσταση ως τη σοβαρότερη ενεργειακή απειλή που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο κόσμος. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη απειλή ενεργειακής ασφάλειας στην ιστορία», δήλωσε στο CNBC.
Σύμφωνα με τον Μπιρόλ, οι επιπτώσεις της κρίσης δεν περιορίζονται μόνο στο πετρέλαιο, αλλά επεκτείνονται και σε κρίσιμες πρώτες ύλες και καύσιμα, με την κατάσταση να επιδεινώνεται όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά. Πριν από τον πόλεμο, από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινούνταν καθημερινά περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Ο επικεφαλής του IEA εκτίμησε ότι η κρίση θα επιταχύνει τις επενδύσεις σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Όπως είπε, η πυρηνική ενέργεια αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική, θα λάβουν επίσης ισχυρή ώθηση. Παράλληλα, εκτίμησε ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα επωφεληθούν από τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι ορισμένες χώρες ενδέχεται να επιστρέψουν σε πιο παραδοσιακές μορφές ενέργειας, σημειώνοντας ότι «σε κάποιες χώρες περιμένω ότι ο άνθρακας θα γνωρίσει νέα άνοδο, ιδιαίτερα σε μεγάλες οικονομίες της Ασίας».
Ο IEA έχει χαρακτηρίσει τα Στενά του Ορμούζ ως ένα από τα σημαντικότερα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως και προειδοποιεί ότι ο αποκλεισμός τους απειλεί να επιβραδύνει την παγκόσμια ανάπτυξη, να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει σε δελτίο ενέργειας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αγορά αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη, καθώς ο οργανισμός έχει ήδη προειδοποιήσει για επικείμενες ελλείψεις jet fuel, με ορισμένες χώρες να κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με ελλείψεις μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
«Η Ευρώπη προμηθεύεται περίπου το 75% των αεροπορικών καυσίμων της από διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή και αυτή η ροή έχει ουσιαστικά μηδενιστεί», δήλωσε ο Μπιρόλ. Όπως εξήγησε, οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν πλέον να εξασφαλίσουν φορτία από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νιγηρία, ωστόσο προειδοποίησε ότι αν δεν αυξηθούν άμεσα οι εισαγωγές, η Ευρώπη θα βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Ο ίδιος δεν απέκλεισε ακόμη και περιοριστικά μέτρα στις αερομεταφορές, λέγοντας: «Ελπίζω πρώτα απ’ όλα να ανοίξουν τα Στενά και να επανεκκινήσουν οι εξαγωγές από τα διυλιστήρια της περιοχής. Ωστόσο, ίσως χρειαστεί να εξετάσουμε στην Ευρώπη μέτρα για τη μείωση των αεροπορικών ταξιδιών».
Στο μεταξύ, οι 32 χώρες μέλη της IEA προσπαθούν να περιορίσουν τις συνέπειες της κρίσης μέσω έκτακτων παρεμβάσεων στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Τον Μάρτιο, τα μέλη του οργανισμού συμφώνησαν στην αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Ο Μπιρόλ είχε δηλώσει ήδη από τις αρχές Απριλίου ότι, παρότι ο οργανισμός εξετάζει και δεύτερη αποδέσμευση αποθεμάτων, κάτι τέτοιο δεν θα λύσει το πρόβλημα. «Αυτό απλώς μειώνει τον πόνο, δεν αποτελεί θεραπεία», είχε πει στο podcast “In Good Company”. «Η πραγματική λύση είναι να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Η αποδέσμευση αποθεμάτων μάς δίνει χρόνο, αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει οριστική λύση», κατέληξε.