Αντιμέτωποι με τις παγίδες υπερφορολόγησης που κρύβουν οι διατάξεις για τα τεκμήρια διαβίωσης της εφορίας θα βρεθούν και φέτος εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές κατοικιών, κληρονόμοι σπιτιών και φοιτητές. Ο κίνδυνος υπερφορολόγησης εξακολουθεί να υπάρχει, παρά το γεγονός ότι τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες θα είναι φέτος μειωμένα κατά 30%-35% σε σύγκριση με πέρυσι.

Κάθε φορολογούμενος που κατείχε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 μια κύρια κατοικία ή και μία ή περισσότερες δευτερεύουσες κατοικίες, κάθε ενοικιαστής μιας ή περισσότερων κατοικιών, κάθε φορολογούμενος που διέμεινε κατά τη διάρκεια του 2025 σε δωρεάν παραχωρημένη κατοικία, καθώς και κάθε φοιτητής που για έναν ή περισσότερους μήνες μέσα στο 2025 διέμεινε σε εκμισθούμενη κατοικία μακριά από τον τόπο διαμονής των γονέων του, υποχρεούται να εμφανίσει στη φορολογική δήλωση που υποβάλλει φέτος ένα τεκμαρτό εισόδημα το οποίο προκύπτει από την εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης της εφορίας για τις κατοικίες. Αυτό συμβαίνει διότι τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες βαρύνουν τους φορολογούμενους, είτε είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, είτε είναι ενοικιαστές τους, είτε τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν.

Αν το πραγματικό εισόδημα που θα δηλώσει κάθε φορολογούμενος των παραπάνω κατηγοριών είναι μικρότερο του τεκμαρτού, τότε θα φορολογηθεί με βάση το υψηλότερο ποσό του τεκμαρτού εισοδήματος και κινδυνεύει να κληθεί να καταβάλει επιπλέον φόρο εισοδήματος.

Ωστόσο, οι παραπάνω κατηγορίες φορολογουμένων έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν σημαντικά ή ακόμη και να αποφύγουν πλήρως τα τεκμήρια διαβίωσης των κατοικιών που κατέχουν ή απλώς χρησιμοποιούν. Οι μέθοδοι μείωσης ή και πλήρους αποφυγής των τεκμηρίων είναι οι εξής:

1) Μείωση του ποσού του τεκμηρίου της κύριας κατοικίας όταν υπάρχει και δευτερεύουσα κατοικία. Κάθε φορολογούμενος έχει το νόμιμο δικαίωμα να δηλώνει στην εφορία τους πραγματικούς χρόνους που χρησιμοποίησε τις κατοικίες του μέσα στο προηγούμενο έτος για το οποίο φορολογείται. Στο πλαίσιο αυτό, κάθε φορολογούμενος ο οποίος κατά τη διάρκεια του 2025 κατοίκησε για λιγότερους από 12 μήνες στην κύρια κατοικία του και για μερικούς μήνες στη δευτερεύουσα εξοχική κατοικία του, πρέπει να δηλώσει αυτά τα γεγονότα στον πίνακα 5.1 του εντύπου Ε1. Εάν λειτουργήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο, τότε μπορεί να επωφεληθεί με σημαντική μείωση στο τεκμήριο διαβίωσης της κύριας κατοικίας του.

2) Δήλωση πραγματικού χρόνου διαμονής στην κύρια κατοικία μικρότερου των 12 μηνών, ακόμη κι αν δεν υπάρχει δευτερεύουσα. Υπάρχει δυνατότητα δήλωσης λιγότερων από 12 μηνών διαμονής για την κύρια κατοικία, εφόσον για ένα χρονικό διάστημα του 2025 ο φορολογούμενος φιλοξενήθηκε πραγματικά σε άλλο σπίτι συγγενούς ή φίλου ή εφόσον απέκτησε την κατοικία με αγορά ή γονική παροχή ή κληρονομιά κάποια χρονική στιγμή μέσα στο 2025.

3) Αξιοποίηση έως και 8 τρόπων αποφυγής των τεκμηρίων διαβίωσης. Κάθε φορολογούμενος μπορεί να καλύψει τυχόν προστιθέμενη διαφορά εισοδήματος που προκύπτει λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης, αναγράφοντας ή απλώς επικαλούμενος, στη φορολογική δήλωση που υποβάλει φέτος, για το 2025, έως και 8 διαφορετικές κατηγορίες ποσών.