Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου εξέδωσε μια απόφαση με σημαντική κοινωνική και οικονομική βαρύτητα, κλείνοντας μια πολυετή νομική εκκρεμότητα που αφορούσε περίπου 350.000 δανειολήπτες που εντάσσονται στον Νόμο Κατσέλη. Το ανώτατο δικαστήριο αποφάσισε κατά πλειοψηφία ότι οι τόκοι στα ρυθμισμένα «κόκκινα» δάνεια θα υπολογίζονται μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Η απόφαση αυτή οδηγεί σε σημαντική μείωση των τελικών ποσών που καλούνται να καταβάλουν οι δανειολήπτες. Με 35 ψήφους υπέρ και 12 κατά, η Ολομέλεια έκρινε ότι οι τόκοι δεν «τρέχουν» από την πρώτη ημέρα της ρύθμισης πάνω στο αρχικό κεφάλαιο, αλλά υπολογίζονται σε μηνιαία βάση και αποκλειστικά επί της εκάστοτε δόσης. Αυτό αποτρέπει τον εκτοκισμό ποσών που δεν είναι άμεσα απαιτητά και καθιστά τις ρυθμίσεις βιώσιμες.
Η διαφορά μεταξύ των δύο μεθόδων υπολογισμού δεν είναι απλώς τεχνική λεπτομέρεια. Σε βάθος χρόνου, μεταφράζεται σε χιλιάδες ευρώ λιγότερους τόκους, σε χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση και κυρίως σε ρεαλιστική δυνατότητα αποπληρωμής για νοικοκυριά που βρίσκονται σε οικονομική πίεση. Το ζήτημα είχε και πολιτικές διαστάσεις, καθώς η μία ερμηνεία ευνοούσε τα funds, ενώ η άλλη υποστήριζε τον προστατευτικό χαρακτήρα του Νόμου Κατσέλη.
Το θέμα προέκυψε από αντικρουόμενες αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων σε όλη τη χώρα σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που έχουν ρυθμιστεί με βάση τον Νόμο 3869/2010. Η διαμάχη επικεντρώθηκε στο άρθρο 9 παράγραφος 2 του νόμου, που αφορά το πώς πρέπει να υπολογίζονται οι τόκοι όταν ένα δάνειο ρυθμίζεται λόγω αδυναμίας αποπληρωμής. Το ζήτημα έφτασε στον Άρειο Πάγο μέσω προδικαστικού ερωτήματος από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων.
Η Ολομέλεια υιοθέτησε την εισαγγελική πρόταση της τότε εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Γεωργίας Αδειλίνη, η οποία τόνισε ότι ο συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού των τόκων εναρμονίζεται με τον πυρήνα του νόμου, που είναι η αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της υπερχρέωσης και η διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους οφειλέτες.
Για τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης, η απόφαση δημιουργεί νέα και σύνθετα δεδομένα, επηρεάζοντας κυρίως τα χαρτοφυλάκια τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής». Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η επίπτωση στις τιτλοποιήσεις μπορεί να προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ, με δυνητικό αντίκτυπο και στις κρατικές εγγυήσεις.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι η απόφαση μπορεί να ανοίξει το δρόμο για νέες διεκδικήσεις από ευάλωτους δανειολήπτες και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με περίπου 50.000 δάνεια συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η απόφαση αφορά αποκλειστικά τον Νόμο Κατσέλη και δεν συνδέεται άμεσα με το ισχύον πτωχευτικό πλαίσιο.