Ανάσα για περισσότερους από 200.000 δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, αλλά και υποχρέωση επιστροφής χρημάτων από τράπεζες και servicers, συνιστά η χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αναφορικά με τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια. Η Ναυτεμπορική αποκωδικοποιεί το τι σημαίνει η απόφαση και τι θα πρέπει να περιμένουμε στο εξής σε 19 ερωταπαντήσεις.

Πότε θα καθαρογραφεί η απόφαση του Αρείου Πάγου;
Σε περίπου έναν μήνα, ίσως και νωρίτερα.

Ποιος ήταν ο κύριος στόχος της παρέμβασης του Ανώτατου Δικαστηρίου;
Η προστασία της κύριας κατοικίας και η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων.

Η απόφαση έχει οριζόντια εφαρμογή;
Ναι, αφορά το σύνολο των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη που επλήγησαν από τα πανωτόκια.

Ποια ήταν τα σημεία στην κρίσιμη αυτή υπόθεση για τα οποία δικαιώθηκαν οι δανειολήπτες;
Ο τόκος του δανείου υπολογιζόταν επί του συνολικού κεφαλαίου και οδηγούσε σε υπέρογκες δόσεις, ενώ επέτρεπε σε εταιρείες διαχείρισης να ασκούν ασφυκτικές και καταχρηστικές πιέσεις στους οφειλέτες, παρουσιάζοντας φουσκωμένα ποσά ως δήθεν «νόμιμες» επιβαρύνσεις.

Ποια δάνεια ακριβώς αφορά η απόφαση;
Κυρίως τα τιτλοποιημένα δάνεια (πρόγραμμα «Ηρακλής»), καθώς και όσα συνεχίζουν να διαχειρίζονται οι τράπεζες, πάντα μέσω του νόμου Κατσέλη.

Μπορεί η απόφαση να επηρεάσει και άλλες κατηγορίες δανείων;
Ορισμένοι νομικοί ισχυρίζονται ότι ίσως θα επηρέαζε τους οφειλέτες κόκκινων δανείων που ρυθμίστηκαν μέσω εξωδικαστικού. Ωστόσο, διατυπώνεται και η αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία ανάλογες διεκδικήσεις δεν μπορούν να εγείρουν άλλοι δανειολήπτες.

Τι σημαίνει στην πράξη η εφαρμογή της απόφασης;
Τον νέο, ορθό υπολογισμό των τόκων, την προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων και τον συμψηφισμό των χρημάτων που έχουν καταβάλει αδίκως οι δανειολήπτες όλα αυτά τα χρόνια.

Πώς θα γίνει ο επανυπολογισμός των τόκων;
Ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνει επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, όπως καταχρηστικά έπρατταν οι τράπεζες και οι servicers.

Πώς θα επηρεαστούν οι δόσεις;
Πλέον δεν θα αυξάνονται υπέρμετρα λόγω ανατοκισμού επί του κεφαλαίου.

Θα επιστραφούν χρήματα στους δανειολήπτες;
Όχι, θα αφαιρεθούν τα πρόσθετα ποσά που έχουν καταβληθεί, από το συνολικό ύψος κάθε δανείου.

Τι αναμένουν οι δανειολήπτες από τις τράπεζες;
Ενημέρωση για τις νέες, χαμηλότερες δόσεις και αποστολή νέου δοσολογίου.

Όσοι έχασαν τα σπίτια τους σε πλειστηριασμούς, μπορούν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις;
Είναι ζήτημα που θα πρέπει να αξιολογηθεί κατά περίπτωση, αλλά ναι, μπορούν να απαιτηθούν αποζημιώσεις.

Πόσο είναι ο μέγιστος αριθμός δόσεων;
240 δόσεις.

Μπορεί να υπολογίζει ο δανειολήπτης το ύψος της δόσης;
Ναι, διαιρώντας τη συνολική οφειλή διά 240 συν το τρέχον επιτόκιο.

Η απόφαση αυτή θα επηρεάσει και άλλες κατηγορίες δανείων;
Όχι, δεν θα επηρεάσει.

Τι θα γίνει με τα δάνεια που αρχικά ήταν στις τράπεζες και στη συνέχεια πουλήθηκαν σε servicers;
Καλό είναι ο δανειολήπτης να έλθει σε συμφωνία με τον servicer, διαπραγματευόμενος το ποσό ελάφρυνσης των υποχρεώσεών του.

Υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας τραπεζών – servicers για τους δανειολήπτες που εμπίπτουν στην απόφαση του Αρείου Πάγου;
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνεργαστούν, ο δανειολήπτης θα πρέπει να αποφασίσει από ποιον θα απαιτήσει τα όσα δικαιούται.

Δημιουργείται νομικό προηγούμενο;
Ορισμένοι πιστεύουν ότι δημιουργείται επίσης η νομική βάση και ανοίγεται ο δρόμος για νέες διεκδικήσεις, καθώς οφειλέτες κόκκινων δανείων που ρύθμισαν δάνειά τους μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή διμερώς θα μπορούν τώρα να ζητήσουν αντίστοιχη μεταχείριση με τον ίδιο τρόπο υπολογισμού τόκων επικαλούμενοι την αρχή της ισότητας.

Τι θα γίνει με τις εκκρεμείς υποθέσεις στα ειρηνοδικεία;
Οι δικαστές θα αποφασίσουν αφού πρώτα διαβάσουν το σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου.

Υπάρχει ανάγκη νέας νομοθέτησης;
Μόνο στον βαθμό που διαπιστωθούν σοβαρά προβλήματα στην εναρμόνιση της τραπεζικής αγοράς με τον Άρειο Πάγο.

Δημήτρης Σπυράκος: Οφέλη και για νοικοκυριά, και για πιστωτές
Με αποκλειστική του δήλωση στη «Ν» ο Δημήτρης Σπυράκος, πρώην γενικός γραμματέας Καταναλωτή και συντάκτης του νόμου Κατσέλη, επισημαίνει τα εξής: «Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου επιβεβαιώνει, σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές ανακοινώσεις, ότι οι τόκοι για την οφειλή που αφορά την προστασία της κύριας κατοικίας στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη θα πρέπει να υπολογίζονται επί της δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου. Η ανακούφιση για τους οφειλέτες είναι πραγματικά πολύ σημαντική. Έτσι, λ.χ., η δόση για ποσό ρύθμισης 120.000 ευρώ σε είκοσι χρόνια, με μέσο επιτόκιο 4%, διαμορφώνεται σε 520 ευρώ αντί για 727 ευρώ. Η απόφαση διασφαλίζει σχετική σταθερότητα στη δόση, καθιστά ευκολότερο τον υπολογισμό της, προστατεύει από τις δυσμενείς διακυμάνσεις των επιτοκίων, αλλά και από αδιαφανείς πρακτικές πιστωτών. Αναγνωρίζει, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό του νόμου, τη σημασία που έχει η προστασία της κατοικίας για την επιτυχημένη επανένταξη των υπερχρεωμένων στην οικονομική και κοινωνική ζωή, όπως την ανέδειξαν και τα κατώτερα δικαστήρια. Οι οφειλέτες μπορούν να υπολογίζουν ότι η μακρόχρονη αυτή ρύθμιση θα είναι βιώσιμη και χωρίς αιφνιδιασμούς, αλλά και οι πιστωτές με σταθερή εισπραξιμότητα χωρίς πλειστηριασμούς και κοινωνικές εντάσεις.»