Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή και η παράλυση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχουν θέσει την Ευρώπη σε κατάσταση συναγερμού. Σύμφωνα με αναλυτές, η πιθανή παράταση του κλεισίματος των Στενών πέρα από ένα μήνα μπορεί να οδηγήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέχρι το τέλος του χειμώνα, καθιστώντας δύσκολη την εκπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου. Εάν η διαθέσιμη ποσότητα παραμείνει περιορισμένη, η Ευρώπη θα αναγκαστεί να αγοράσει μεγαλύτερες ποσότητες το καλοκαίρι για να γεμίσει τις αποθήκες της, πληρώνοντας μάλιστα και υψηλότερες τιμές.
Στη χώρα μας, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΙ ότι, παρά το γεγονός ότι το πετρέλαιο είναι βασικός δείκτης της διεθνούς αγοράς, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το φυσικό αέριο. Όπως εξήγησε, η τιμή του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς τιμές έχουν πλησιάσει το σημείο συναγερμού, το οποίο τοποθέτησε στα 60 ευρώ/MWh.
Εν αναμονή της ετυμηγορίας του οίκου αξιολόγησης Scope Ratings για την ελληνική οικονομία στις 20 Μαρτίου, σε έκθεση του για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τονίζεται ότι χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που βασίζονται στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και έχουν υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα για την οικονομική τους παραγωγή, είναι πιθανό να είναι οι πιο ευάλωτες σε μια διαρκή αύξηση των τιμών. Όσον αφορά τις τέσσερις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες, η Ιταλία, η Ισπανία και η Γερμανία έχουν παρόμοια έκθεση λόγω του ενεργειακού τους μείγματος και της ενεργειακής έντασης της οικονομίας τους, ενώ η Γαλλία, με τον μεγάλο στόλο πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας, είναι λιγότερο εκτεθειμένη στις πιθανές επιπτώσεις αυτού του σοκ.
Τις τελευταίες ημέρες, η τιμή του φυσικού αερίου διατηρείται σταθερά πάνω από τα 50 ευρώ, ενώ το μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG στον κόσμο στο Κατάρ παραμένει εκτός λειτουργίας. Οι ευρωπαϊκές προμήθειες δεν έχουν ακόμη επηρεαστεί άμεσα, καθώς οι αποστολές που έχουν προγραμματιστεί για τον Μάρτιο βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν. Ωστόσο, η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη με χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης και την ανάγκη να αυξήσει τους όγκους τους επόμενους μήνες για την αναπλήρωση των αποθεμάτων από το καλοκαίρι.
Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, τα αποθέματα σε ολόκληρη την Ε.Ε. στις 4 Μαρτίου ήταν γεμάτα σε ποσοστό 29,76%. Ενδεικτικά, στο Βέλγιο ανέρχονταν στο 25,48%, στη Γαλλία 21,65%, στη Γερμανία 20,83%, στη Λετονία 19,77% και στην Ολλανδία στο 10,31%. Η αποθήκευση φυσικού αερίου επιτρέπει στην Ευρώπη να καλύπτει τη χειμερινή ζήτηση για θέρμανση και ηλεκτρική ενέργεια, στηρίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Όπως αναφέρει το πρακτορείο Reuters, η Ευρώπη έχει γίνει ολοένα και πιο εξαρτημένη από τις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) για να γεμίσει τις αποθήκες της, από τότε που σταμάτησε τις περισσότερες εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών το 2022, μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Πριν από αυτό, το LNG αποτελούσε περίπου το 19% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ευρώπης. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στο 45%, ή 174 δισ. κυβικά μέτρα, φέτος σύμφωνα με την S&P Global Energy.
Οι αγοραστές στην Ευρώπη πρέπει να βρουν το ισοδύναμο περίπου 700 φορτίων LNG, ή 67 δισ. κυβικών μέτρων, μόνο για να γεμίσουν τις αποθήκες αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με αναλυτές της Kpler — περίπου 180 φορτία, ή 17 δισ. κυβικά μέτρα, περισσότερα από πέρυσι. Με τα δεδομένα που έχουμε ως τώρα, ο λογαριασμός για την Ευρώπη για τα επιπλέον 180 φορτία έχει αυξηθεί σε περίπου 10,1 δισ. δολάρια την Τετάρτη από 6,7 δισ. δολάρια την περασμένη Παρασκευή. Για το σύνολο της καλοκαιρινής αναπλήρωσης των 67 δισ. κυβικών μέτρων, το κόστος έχει αυξηθεί κατά περίπου 13,6 δισ. δολάρια, φτάνοντας τα 40 δισ. δολάρια.
Με βάση επίσης μια διακοπή ενός μήνα, ο αναλυτής εμπορευμάτων της SEB Research, Ole Hvalbye, δήλωσε ότι περίπου 7 εκατ. τόνοι LNG — περίπου 9,7 δισ. κυβικά μέτρα — θα αφαιρεθούν από την παγκόσμια αγορά και η Ευρώπη θα μπορούσε ουσιαστικά να χάσει περίπου 5,5 εκατ. τόνους, ή 7,6 δισ. κυβικά μέτρα, λόγω του ανταγωνισμού από την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία. Αυτό θα ωθούσε τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου σταθερά πάνω από τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε σύγκριση με περίπου 50 ευρώ που είναι σήμερα και 32 ευρώ στο τέλος της περασμένης εβδομάδας.