Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει άμεσες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, κυρίως λόγω των αυξήσεων τιμών, όπως τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Στη συνέντευξη Τύπου, ανέφερε ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ παραμένει διασφαλισμένος, ωστόσο η Ευρώπη «δεν είναι άτρωτη στις παγκόσμιες αυξήσεις τιμών». Υπογράμμισε ότι, μόνο μέσα σε μία ημέρα, μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ, οι τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν κατά 30%.
Η φον ντερ Λάιεν καταδίκασε τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και εμπορικά πλοία, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές ως παράγοντες που αυξάνουν το κόστος και εντείνουν τους κινδύνους για τον μελλοντικό εφοδιασμό. Για να περιοριστούν οι επιπτώσεις, τόνισε την ανάγκη για «άμεσα μέτρα ανακούφισης όπου είναι δυνατόν και διαρθρωτικές αλλαγές όπου είναι αναγκαίο», εστιάζοντας στους τέσσερις βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο πρώτος και σημαντικότερος παράγοντας είναι το κόστος ενέργειας, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 56% της τελικής τιμής στην ΕΕ. Τα κράτη-μέλη μπορούν ήδη να αξιοποιήσουν εργαλεία κρατικών ενισχύσεων για να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων, ενώ η Επιτροπή εξετάζει περαιτέρω ενίσχυση της ευελιξίας σε αυτό το πεδίο.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι οι χρεώσεις δικτύου (18%), για τις οποίες προωθούνται νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο τη μείωση του κόστους, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Ο τρίτος παράγοντας είναι οι φόροι και οι λοιπές επιβαρύνσεις (15%), με την Επιτροπή να εξετάζει αναθεώρησή τους ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Τέλος, όσον αφορά το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), δρομολογούνται μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη ευελιξία και περιορισμό της μεταβλητότητας των τιμών.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το ETS έχει ήδη συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση επενδύσεων σε καθαρές μορφές ενέργειας. Παράλληλα, ανακοίνωσε νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 30 δισ. ευρώ, το «ETS Investment Booster», για έργα απανθρακοποίησης, δίνοντας έμφαση στην ταχύτητα υλοποίησης και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Τέλος, επεσήμανε ότι η ενέργεια αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της συνολικής στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, προαναγγέλλοντας πρωτοβουλίες για την απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.