Η εκρηκτική άνοδος των τιμών του πετρελαίου, λόγω του πολέμου στο Ιράν, οδηγεί τον Λευκό Οίκο να εξετάσει την παράκαμψη ενός νόμου που ισχύει εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η κυβέρνηση του προεδρου Τραμπ εξετάζει την προσωρινή χαλάρωση του Jones Act, μιας βασικής ναυτιλιακής νομοθεσίας του 1920, προκειμένου να ενισχυθούν οι ροές καυσίμων προς τα αμερικανικά διυλιστήρια και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.
Ο Jones Act αποτελεί έναν από τους θεμέλιους λίθους της αμερικανικής ναυτιλιακής πολιτικής. Ο νόμος προβλέπει ότι η μεταφορά φορτίων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών μπορεί να πραγματοποιείται μόνο από πλοία που έχουν κατασκευαστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, φέρουν αμερικανική σημαία και επανδρώνονται από αμερικανικά πληρώματα. Η αρχική του στόχευση ήταν η προστασία της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας και των εγχώριων ναυτιλιακών εταιρειών από τον διεθνή ανταγωνισμό. Η προσωρινή αναστολή του θα επέτρεπε σε ξένα πλοία να μεταφέρουν καύσιμα ή αγροτικά προϊόντα μεταξύ αμερικανικών λιμανιών, διευκολύνοντας την τροφοδοσία διυλιστηρίων, ιδιαίτερα στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένων εξαιρέσεων από τον νόμο για λόγους «εθνικής ασφαλείας», ώστε να διασφαλιστεί ότι κρίσιμα ενεργειακά προϊόντα και βασικά αγροτικά αγαθά μπορούν να φθάσουν απρόσκοπτα στα αμερικανικά λιμάνια. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, στο τραπέζι βρίσκονται εξαιρέσεις διάρκειας περίπου 30 ημερών. Να διευκρινιστεί ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν έχει σχέση με την εξαίρεση που δόθηκε – επίσης για 30 ημέρες – ώστε να επιτραπεί η αγορά ρωσικού πετρελαίου.
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που λαμβάνεται τέτοια απόφαση. Ο Τραμπ είχε εγκρίνει αντίστοιχη εξαίρεση το 2017 για να ενισχυθεί η τροφοδοσία του Πουέρτο Ρίκο μετά από καταστροφικό τυφώνα, ενώ το 2021 η κυβέρνηση Μπάιντεν χαλάρωσε προσωρινά τον νόμο μετά την κυβερνοεπίθεση στον αγωγό Colonial.
Η συζήτηση για τον Jones Act έρχεται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής στην αγορά ενέργειας. Οι τιμές του Brent άγγιξαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, εντείνοντας τις ανησυχίες για νέες αυξήσεις στα καύσιμα και επιβαρύνοντας τις αγορές. Ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεσμευθεί να απελευθερώσουν 172 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, στο πλαίσιο συντονισμένης διεθνούς προσπάθειας για να αυξηθεί η προσφορά στην αγορά.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ είναι «μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι βασική προτεραιότητά του παραμένει η αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Η τελική απόφαση για την αναστολή του Jones Act δεν έχει ακόμη ληφθεί, όμως η συζήτηση γύρω από έναν νόμο που ισχύει από το 1920 δείχνει πόσο μεγάλη είναι η πίεση που προκαλεί η νέα ενεργειακή κρίση.