Ο πρωθυπουργός της Κίνας, Λι Τσιάνγκ, προέτρεψε τους εμπορικούς εταίρους την Τρίτη να απορρίψουν την άνοδο του προστατευτισμού, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο κατέγραψε εμπορικό πλεόνασμα ρεκόρ ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών σε αγορές εκτός ΗΠΑ. Το Πεκίνο αντιμετωπίζει αυξανόμενες εντάσεις με σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, οι οποίοι ζητούν από την Κίνα να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην οικονομία της, ύψους 19 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και να μειώσει την εξάρτησή της από τις εξαγωγές για να στηρίξει την ανάπτυξη.
Ο δεύτερος σε ιεραρχία αξιωματούχος της Κίνας άσκησε πιέσεις στους επικεφαλής του ΔΝΤ, της Παγκόσμιας Τράπεζας, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και άλλων φορέων να ενισχύσουν την παγκόσμια διακυβέρνηση, καθώς ο αριθμός των οικονομιών που επιβάλλουν δασμούς στα εισαγόμενα αγαθά αυξάνεται. «Από την αρχή του έτους, η απειλή των δασμών έχει κυριεύσει την παγκόσμια οικονομία, με διάφορους εμπορικούς περιορισμούς να πολλαπλασιάζονται και να επηρεάζουν σοβαρά την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα», δήλωσε ο Λι σε εκδήλωση στο Πεκίνο, στην οποία συμμετείχαν και αξιωματούχοι του ΟΟΣΑ και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας.
«Οι αμοιβαία καταστροφικές συνέπειες των δασμών γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς και οι εκκλήσεις για την τήρηση του ελεύθερου εμπορίου γίνονται ολοένα και ισχυρότερες», πρόσθεσε ο Λι. Οι αναλυτές συμφωνούν ότι το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας και η απροθυμία της να απομακρυνθεί από μια οικονομία που βασίζεται στις εξαγωγές τροφοδοτούν την αυξημένη χρήση δασμών παγκοσμίως. Ωστόσο, βλέπουν ελάχιστα κίνητρα για το Πεκίνο να αλλάξει πορεία, παρά την αυξανόμενη διεθνή πίεση.
«Η ζήτηση από την τεράστια αγορά της Κίνας θα απελευθερωθεί με ταχύτερο ρυθμό» τα επόμενα πέντε χρόνια, δήλωσε ο Λι, αν και η υπομονή των παγκόσμιων ηγετών φαίνεται να εξαντλείται. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι απείλησε το Πεκίνο με δασμούς κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρατικής του επίσκεψης, η οποία συνέπεσε με την αποκάλυψη σχεδίων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης σε απειλές όπως οι ελλείψεις σπάνιων γαιών.
Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα ήταν ανατρεπτική για το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά η απροθυμία του Πεκίνου να μεταρρυθμιστεί αφήνει τη Δύση με λίγες εναλλακτικές λύσεις. «Η Κίνα δεν αναλαμβάνει καμία δράση και νομίζω ότι δεν έχει καμία πρόθεση να το κάνει», δήλωσε η Αλίσια Γκαρσία Ερρέρο, ανώτερη συνεργάτιδα στο think tank Bruegel. «Το μοντέλο της που βασίζεται στις εξαγωγές θα συμβάλει περίπου στο 40% της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2025», πρόσθεσε.
Τα εμπορικά στοιχεία έδειξαν ότι η προσπάθεια της Κίνας να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της αποδίδει καρπούς, με αύξηση των αποστολών προς την Ευρώπη, την Αυστραλία και τη Νοτιοανατολική Ασία. «Οι εισαγωγικοί δασμοί των ΗΠΑ έχουν εκτρέψει τις κινεζικές εξαγωγές σε άλλους προορισμούς», δήλωσε ο Φρέντ Νόιμαν, επικεφαλής οικονομολόγος στην HSBC. «Αυτή είναι μια υπενθύμιση ότι οι δασμοί μπορούν να διαστρεβλώσουν τις εμπορικές ροές, αλλά από μόνοι τους δεν αντιμετωπίζουν τις θεμελιώδεις μακροοικονομικές ανισορροπίες».
Η Κίνα επιμένει ότι έχει δεσμευτεί να μειώσει την εξάρτηση από έναν μεταποιητικό τομέα που βασίζεται στην πίστωση, με τους κορυφαίους ηγέτες να δεσμεύονται για περισσότερα μέτρα τόνωσης της εγχώριας ζήτησης. Ωστόσο, οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής διστάζουν να εγκαταλείψουν το οικονομικό τους εγχειρίδιο. «Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν πραγματικά σημάδια ότι οι δασμοί του Τραμπ έχουν τιθασεύσει τον εξαγωγικό τομέα της Κίνας», δήλωσε ο Μπραντ Σέτσερ, πρώην αξιωματούχος εμπορίου των ΗΠΑ.
Η Κίνα έχει καταγράψει μηνιαίο εμπορικό πλεόνασμα που υπερβαίνει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια έξι φορές από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο. Ο Νόιμαν δήλωσε ότι μια αύξηση της εγχώριας ζήτησης θα συνέβαλε στη μείωση της πίεσης στο παγκόσμιο εμπόριο, αλλά αυτό είναι απίθανο βραχυπρόθεσμα, εκτός εάν οι αξιωματούχοι υιοθετήσουν σημαντική χαλάρωση της πολιτικής. Προειδοποίησε ότι οι οικονομίες που πιέζονται από τον δασμολογικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας ενδέχεται να επιβάλουν πρόσθετα εμπόδια αν το Πεκίνο δεν λάβει μέτρα για την ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης.
Ωστόσο, με την ανάπτυξη να οδεύει προς περίπου 5% το 2025, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναμένεται να αποφύγουν νέα κίνητρα, προτιμώντας να ενισχύσουν τις δαπάνες για υποδομές. «Είναι σαφές ότι όλοι χτυπούν την πόρτα της Κίνας», δήλωσε η Γκαρσία-Ερέρο, αναφερόμενη στις πρόσφατες επισκέψεις ξένων ηγετών. «Η πίεση αυξάνεται και η Κίνα δεν είναι έτοιμη να απαντήσει», επισήμανε.