Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται σύντομα να καταθέσει πρόταση στις Ηνωμένες Πολιτείες για συνεργασία σε θέματα κρίσιμων ορυκτών, με στόχο να περιορίσει την επιρροή της Κίνας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η ΕΕ επιθυμεί να υπογράψει ένα μνημόνιο κατανόησης με τις ΗΠΑ για την ανάπτυξη ενός «Οδικού Χάρτη Στρατηγικής Συνεργασίας» μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.

Η συνεργασία αυτή αποσκοπεί στην από κοινού εξεύρεση τρόπων ώστε η προσφορά κρίσιμων ορυκτών, που είναι απαραίτητα για τις περισσότερες σύγχρονες τεχνολογίες, να παραμείνει αδιατάρακτη από την Κίνα. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από τα κινεζικά ορυκτά, γεγονός που ενισχύει την επιρροή του Πεκίνου στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η ευρωπαϊκή πρόταση θα προσφέρει αρκετούς τρόπους για τη μείωση αυτής της εξάρτησης. Το μνημόνιο θα περιλαμβάνει κοινά έργα ΕΕ και ΗΠΑ για την εξόρυξη κρίσιμων ορυκτών, καθώς και μηχανισμούς στήριξης τιμών, προτείνοντας τρόπους προστασίας των δύο αγορών από την υπερπροσφορά ορυκτών εκ μέρους τρίτων και άλλες μορφές χειραγώγησης της αγοράς. Επιπλέον, θα αναφέρεται η ανάγκη αναζήτησης ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού μεταξύ των δύο πλευρών.

Η πρόταση δεν είναι μόνο οικονομική, καθώς η ΕΕ επιθυμεί να περιλάβει ρήτρες αμοιβαίου σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας, ειδικά μετά την περίπτωση της Γροιλανδίας. Το χρονικό σημείο της πρότασης συμπίπτει με μια μίνι σύνοδο δεκάδων ΥΠΕΞ και άλλων ανώτερων αξιωματούχων που συγκαλούν οι ΗΠΑ, με στόχο παρόμοιες συμφωνίες για τη μείωση της εξάρτησης από τα κινεζικά κρίσιμα ορυκτά.

Το ζήτημα αυτό αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την Ουάσινγκτον, ειδικά μετά την επιβολή περιορισμών από το Πεκίνο στις εξαγωγές σπάνιων γαιών πέρυσι, γεγονός που αποτέλεσε εμπόδιο για την ευρύτερη εμπορική συμφωνία Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ. Οι ΗΠΑ πιέζουν πολλές χώρες να συμφωνήσουν σε έναν μηχανισμό τιμολόγησης που θα προστατεύσει τις μονάδες επεξεργασίας και εξόρυξης σπάνιων γαιών από τις φθηνότερες κινεζικές εξαγωγές.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, οι ΗΠΑ πιέζουν κράτη-μέλη της ΕΕ για διμερείς συμφωνίες, ενώ η Επιτροπή έχει ζητήσει από τις χώρες του μπλοκ να παραμείνουν ενωμένες και να διαπραγματευτούν μια γενικότερη συμφωνία. Ωστόσο, αξιωματούχοι εκφράζουν σκεπτικισμό σχετικά με το αν μια τέτοια συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί γρήγορα.

Η πρόταση της ΕΕ δείχνει ότι οι συνομιλίες παραμένουν σε θετική τροχιά και αποκαλύπτει ότι οι δύο πλευρές ενδέχεται να βρουν κοινό έδαφος. Για παράδειγμα, το μνημόνιο της ΕΕ προβλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών, κάτι που αποτελεί επίσης προτεραιότητα για τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε τη δημιουργία αποθέματος ύψους 12 δισ. δολαρίων για την προστασία των κατασκευαστών από αιφνίδιες ελλείψεις.

Οι βασικοί πυλώνες της πρότασης της ΕΕ περιλαμβάνουν:

  • Συνεργασία για την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη μείωση των εξαρτήσεων, μέσω ανάπτυξης διεθνών αγορών υψηλής αξίας και κοινής αντιμετώπισης πιθανών διαταραχών.
  • Εμβάθυνση της βιομηχανικής και οικονομικής ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένων κοινών έργων.
  • Αμοιβαία εξαίρεση από περιορισμούς εξαγωγών που αφορούν κρίσιμες πρώτες ύλες.
  • Συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία σε όλη την αλυσίδα αξίας.
  • Ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων για τις αλυσίδες εφοδιασμού και τον εντοπισμό κινδύνων, καθώς και κοινή προσπάθεια για μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά.
  • Συνεργασία σχετικά με περιορισμούς εξαγωγών που ισχύουν για τρίτες χώρες.