Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε φάση υψηλής αβεβαιότητας, με τη UBS να προειδοποιεί ότι το βασικό σενάριο για τις αγορές ενέργειας παραμένει έντονα ανοδικό, όσο δεν υπάρχει ορατότητα για την αποκατάσταση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το μήνυμα είναι σαφές: η αγορά δεν έχει ακόμη προεξοφλήσει το χειρότερο σενάριο.

Σύμφωνα με την ανάλυση της UBS, οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για συνέχιση των επιχειρήσεων κατά του Ιράν για ακόμη 2-3 εβδομάδες δεν αλλάζουν τη βασική εικόνα, αλλά ενισχύουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Το κρίσιμο σημείο για τις αγορές πετρελαίου παραμένει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς. Η UBS επισημαίνει ότι ακόμη και αν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σταματήσουν, το βασικό ερώτημα είναι πόσο γρήγορα και υπό ποιους όρους θα επιτραπεί ξανά η πλήρης διέλευση των δεξαμενόπλοιων.

Η Τεχεράνη, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, εξετάζει σενάρια ελέγχου των διελεύσεων, ακόμη και επιβολής περιορισμών ή τελών, κάτι που πρακτικά θα της έδινε έλεγχο σε περίπου 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Αυτό μεταφράζεται σε έναν δομικό κίνδυνο για την αγορά, καθώς δεν πρόκειται απλώς για διαταραχή προσφοράς, αλλά για πιθανή γεωπολιτική “τιμολόγηση” της ενέργειας.

Η UBS υπολογίζει ότι το έλλειμμα προσφοράς παραμένει τεράστιο. Από τα επίπεδα άνω των 20 εκατ. βαρελιών ημερησίως πριν την κρίση, η αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα περίπου 12 εκατ. βαρελιών, το οποίο περιορίζεται στα 9 εκατ. ακόμη και μετά τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων. Παρά τις προσπάθειες εκτροπής ροών από Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ (περίπου 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως), η εξισορρόπηση δεν επιτυγχάνεται. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν ήδη υποχωρήσει κοντά στον μέσο όρο πενταετίας και, αν συνεχιστεί η κρίση, αναμένεται να κινηθούν κάτω από τα ιστορικά εύρη μέχρι το τέλος Απριλίου.

Η δυναμική αυτή είναι κρίσιμη, καθώς η αγορά πετρελαίου αντιδρά επιθετικά όταν τα αποθέματα πέφτουν κάτω από κρίσιμα επίπεδα. Η UBS χαρτογραφεί ξεκάθαρα τη σχέση αποθεμάτων και τιμών. Με βάση τα μοντέλα της, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί πάνω από τα $150/βαρέλι, εφόσον οι ροές μέσω Ορμούζ παραμείνουν περιορισμένες. Ήδη, το implied επίπεδο για τα τέλη Μαρτίου τοποθετείται κοντά στα $120, ενώ το σενάριο τέλους Απριλίου – υπό συνθήκες παρατεταμένης διαταραχής – οδηγεί σε τιμές άνω των $150.

Η αγορά, με άλλα λόγια, μεταβαίνει από ένα περιβάλλον «tight αλλά διαχειρίσιμο» σε ένα καθεστώς stress pricing. Η ουσία της έκθεσης είναι ότι το ρίσκο παραμένει ασύμμετρο προς τα πάνω. Η UBS δεν βλέπει άμεση αποκλιμάκωση, ενώ υπογραμμίζει ότι ακόμη και μια πολιτική συμφωνία δεν εγγυάται ταχεία επιστροφή στην κανονικότητα.

Για τις αγορές, αυτό σημαίνει τρία πράγματα. Πρώτον, η ενέργεια επιστρέφει ως βασικός οδηγός πληθωρισμού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις κεντρικές τράπεζες και τα επιτόκια. Δεύτερον, αυξάνεται η μεταβλητότητα σε μετοχές και ομόλογα, καθώς η αγορά προσπαθεί να αποτιμήσει σενάρια γεωπολιτικού κινδύνου. Τρίτον, δημιουργείται ένα νέο καθεστώς «risk premium» στην ενέργεια, το οποίο δεν σχετίζεται με fundamentals αλλά με γεωπολιτικό έλεγχο ροών. Με λίγα λόγια, η αγορά δεν φοβάται μόνο την έλλειψη πετρελαίου, αλλά φοβάται και το ποιος ελέγχει τη στρόφιγγα.