Η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρή έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε τρεις εβδομάδες, εάν δεν αποκατασταθεί η ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ. Αυτή η κατάσταση απειλεί να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις πτήσεις, τον τουρισμό και την οικονομία, ειδικά σε μια κρίσιμη περίοδο του έτους.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times, η προειδοποίηση προέρχεται από την ACI Europe, η οποία εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Η ACI Europe έχει απευθυνθεί με επιστολή σε δύο επιτρόπους της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένου του Έλληνα Επιτρόπου Μεταφορών, Απόστολου Τζιτζικώστα. Η επιστολή τονίζει ότι αν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν αποκατασταθεί «με ουσιαστικό και σταθερό τρόπο» εντός των επόμενων τριών εβδομάδων, η έλλειψη καυσίμων θα γίνει πραγματικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η κατάσταση αυτή δεν θα περιοριστεί μόνο σε αυξήσεις τιμών, αλλά θα έχει άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις, όπως:
- Σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία αεροδρομίων
- Περικοπές δρομολογίων από αεροπορικές εταιρείες
- Πλήγμα στον τουρισμό και την ευρωπαϊκή οικονομία
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η αεροπορική κίνηση εισέρχεται στην κορύφωση της θερινής περιόδου, από την οποία εξαρτώνται πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Οι τιμές καυσίμων έχουν ήδη εκτοξευθεί, με το κόστος καυσίμων για αεροσκάφη στη βορειοδυτική Ευρώπη να έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ το πετρέλαιο έχει επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ο γενικός διευθυντής της International Air Transport Association, Willie Walsh, προειδοποίησε ότι ακόμη και με την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν, οι τιμές καυσίμων και εισιτηρίων θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο διάστημα.
Ήδη παρατηρούνται περιορισμοί και περικοπές πτήσεων, με επτά ιταλικά αεροδρόμια να επιβάλλουν περιορισμούς στον ανεφοδιασμό, αεροπορικές εταιρείες να μειώνουν δρομολόγια λόγω κόστους και ορισμένες χώρες να προχωρούν σε μέτρα προστασίας αποθεμάτων. Οι προμηθευτές καυσίμων δηλώνουν αδυναμία να εγγυηθούν επαρκείς παραδόσεις προς την Ευρώπη μετά τον Μάιο.
Η κρίση αναδεικνύει μια βαθύτερη αδυναμία: την περιορισμένη δυνατότητα διύλισης καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη και την ισχυρή εξάρτηση από εισαγωγές. Σύμφωνα με την ACI Europe, δεν υπάρχει ακόμη ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα παρακολούθησης παραγωγής και διαθεσιμότητας καυσίμων για αεροσκάφη, κάτι που ζητείται να δημιουργηθεί άμεσα για να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη κρίση.
Το μήνυμα των αεροδρομίων είναι σαφές: αν η ενεργειακή «στραγγαλιστική βαλβίδα» των Στενών δεν ανοίξει σύντομα, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα αφορά μόνο το πετρέλαιο, αλλά και την ίδια τη συνδεσιμότητα της Ευρώπης.