Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πρώτο κύμα χρηματοδότησης της Άμυνας για οκτώ κράτη-μέλη, στο πλαίσιο του SAFE. Σύμφωνα με ανακοίνωσή της, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση στο Συμβούλιο για την έγκριση οικονομικής βοήθειας για το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, τη Δανία, την Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία, συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ. Αυτή είναι η πρώτη «παρτίδα» προτάσεων ευρωπαϊκών κρατών που αναμένεται να ενταχθούν στο μηχανισμό SAFE.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Πέρυσι, η Ε.Ε. σημείωσε μεγαλύτερη πρόοδο στον τομέα της άμυνας από ό,τι σε δεκαετίες πριν. Η Λευκή Βίβλος και ο Χάρτης Πορείας Ετοιμότητας 2030 επέτρεψαν στα κράτη-μέλη να κινητοποιήσουν έως και 800 δισ. ευρώ για την άμυνα. Αυτό το ποσό περιλαμβάνει τα 150 δισ. ευρώ για κοινές προμήθειες – SAFE. Έχουμε εγκρίνει μια αρχική δέσμη σχεδίων SAFE για τα οκτώ κράτη-μέλη και τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν σύντομα. Είναι επείγον το Συμβούλιο να εγκρίνει αυτά τα σχέδια για να επιτραπεί η ταχεία εκταμίευση».
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, τόνισε ότι «δεν υπάρχει χρόνος για αναμονή! Προχωράμε με τη χρηματοδότηση της άμυνας. Μετά από λεπτομερή ανάλυση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τα εθνικά σχέδια SAFE 8 κρατών-μελών για χρηματοδότηση ύψους 38 δισ. ευρώ. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την έγκριση εθνικών σχεδίων άλλων 11 κρατών-μελών, τις αποφάσεις του Συμβουλίου, την υπογραφή δανειακών συμβάσεων και την αποδέσμευση του 15% της χρηματοδότησης».
Το υπουργείο Άμυνας της Κύπρου, σε σχετική ανακοίνωσή του, επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του για την αναβάθμιση και ενίσχυση των δυνατοτήτων της Εθνικής Φρουράς, προκειμένου να ενδυναμωθεί η άμυνα και η αποτρεπτική ισχύς της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το υπουργείο θα συνεχίσει να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την υλοποίηση του Κανονισμού SAFE και την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το Συμβούλιο έχει τέσσερις εβδομάδες για να εγκρίνει τις εκτελεστικές αποφάσεις. Μόλις εγκριθούν, η Επιτροπή θα οριστικοποιήσει τις δανειακές συμβάσεις, με τις πρώτες πληρωμές να αναμένονται τον Μάρτιο του 2026. Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από αυστηρή αξιολόγηση των «Εθνικών Σχεδίων Επενδύσεων στην Άμυνα» στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την Ασφάλεια για την Ευρώπη» (SAFE).
Η έγκριση από την Επιτροπή ανοίγει τον δρόμο για την αποδέσμευση του πρώτου κύματος μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να αυξήσουν επειγόντως την στρατιωτική τους ετοιμότητα και να αποκτήσουν τον απαραίτητο σύγχρονο αμυντικό εξοπλισμό. Τα επίπεδα χρηματοδότησης για κάθε χώρα καθορίστηκαν προσωρινά τον Σεπτέμβριο, με βάση τις αρχές της αλληλεγγύης και της διαφάνειας. Για παράδειγμα, 1,18 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για την Κύπρο, ενώ 16,68 δισ. ευρώ για τη Ρουμανία.
Ο κανονισμός SAFE εγκρίθηκε στις 27 Μαΐου 2025, στο πλαίσιο του προγράμματος Readiness 2030, και θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αυξήσουν άμεσα και μαζικά τις αμυντικές τους επενδύσεις μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, εστιάζοντας στις δυνατότητες προτεραιότητας.