Τα σχέδια του Ιράν για την επιβολή τελών στα φορτηγά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, τη δεύτερη πιο πολυσύχναστη ναυτιλιακή διαδρομή στον κόσμο, έχουν προκαλέσει ανησυχία ότι θα μπορούσαν να βρουν μιμητές και σε άλλες περιοχές. Ο υπουργός Οικονομικών της Ινδονησίας πρότεινε την επιβολή διοδίων στα φορτηγά πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά της Μαλάκκα, έναν από τους πιο ζωτικούς πορθμούς της παγκόσμιας οικονομίας.
Η αναφορά του έχει προκαλέσει παγκόσμιο συναγερμό, με προειδοποιήσεις ότι τα τέλη που ζητά το Ιράν από τα δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου. «Τα πλοία διέρχονται από το Στενό της Μαλάκκα χωρίς επιβαρύνσεις. Δεν είμαι σίγουρος αν αυτό είναι σωστό ή λάθος», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Ινδονησίας, Purbaya Yudhi Sadewa, σε συμπόσιο στην Τζακάρτα. «Το Ιράν σχεδιάζει επιθέσεις εναντίον πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Αν το χωρίσουμε σε τρία μέρη – Ινδονησία, Μαλαισία και Σιγκαπούρη – θα μπορούσε να είναι αρκετά σημαντικό. Μακάρι να μπορούσε να είναι έτσι. Αλλά δεν είναι έτσι», πρόσθεσε.
Τα Στενά της Μαλάκκα θεωρούνται πιο σημαντική πλωτή οδός από το Ορμούζ, μεταφέροντας πάνω από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Με κατεύθυνση προς τα δυτικά, από το σημείο περνούν οι εξαγωγές αγαθών της Ασίας προς τη Βρετανία και την Ευρώπη, ενώ με κατεύθυνση προς τα ανατολικά, τα τρία τέταρτα των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας. Το στενό συνορεύει με την Ινδονησία, την Ταϊλάνδη, τη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη και έχει μήκος 560 μίλια, αλλά στο στενότερο σημείο του το πλάτος του είναι μόλις 1,7 μίλια, γεγονός που καθιστά σχετικά εύκολη την επιβολή συστήματος διοδίων.
Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδονησίας, Sugiono, υποβάθμισε τα σχόλια του υπουργού Οικονομικών, λέγοντας ότι τα διόδια δεν είναι «κατάλληλα». Από την άλλη, ο Cichen Shen, ειδικός σε θέματα ναυτιλίας στην Lloyd’s List στη Σιγκαπούρη, δήλωσε ότι τα σχόλια του υπουργού Οικονομικών είναι «ανησυχητικά». «Υπάρχει ανησυχία για το αν βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας αλλαγής όσον αφορά το ενδεχόμενο η ναυσιπλοΐα να γίνει γεωπολιτικός μοχλός και asset ασφαλείας, και η θεμελιώδης αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας να υπονομεύεται», είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν αναφορές για «σοβαρές συζητήσεις υψηλού επιπέδου» εντός της ηγεσίας των Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, σχετικά με την επιδρομή πλοίων που θα διέρχονται από το Στενό Μπαμπ-ελ-Μαντάμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας.
Η επιβολή διοδίων σε πλοία που χρησιμοποιούν διεθνή ύδατα παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, ο Μάριο Ναφβάλ, επιχειρηματίας στον τομέα της τεχνολογίας και πολιτικός αναλυτής, εκτιμά ότι άνοιξε ο ασκός του Αιόλου. «Το Ιράν απέδειξε ότι μια μόνο χώρα με πυραύλους και μικρά σκάφη μπορεί να κρατήσει όμηρο την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Κάθε χώρα που συνορεύει με ένα σημείο συμφόρησης κάνει τώρα τους υπολογισμούς για το αν θα μπορούσε να κάνει το ίδιο πράγμα», υποστήριξε.
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλλουν τέλη σε πλοία που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το Στενό του Ορμούζ. Από την πλευρά του, ο Μπεν Μπλαντ, του think tank Chatham House, δήλωσε: «Η απόρριψη των διεθνών κανόνων από τις ΗΠΑ είναι πιθανό να ωθήσει περισσότερες κυβερνήσεις να εξετάσουν πώς μπορούν να αναδιαμορφώσουν ή τροποποιήσουν τους ισχύοντες κανόνες και αρχές προς όφελός τους». «Μεταβαίνουμε σε μια πιο μονομερή, συναλλακτική και χαοτική εποχή», προέβλεψε.