Μετά από μήνες ανόδου και συνεχών ιστορικών ρεκόρ, το Bitcoin αντιμετωπίζει έναν εξαιρετικά δύσκολο Νοέμβριο – τον χειρότερο από το μίνι κραχ του 2022 στην αγορά των κρυπτονομισμάτων. Η πτώση της τιμής του δεν δοκιμάζει μόνο την υπομονή των επενδυτών, αλλά, όπως επισημαίνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της UBS, Paul Donovan, αποκαλύπτει το θεμελιώδες ελάττωμα που καθιστά τα κρυπτονομίσματα ακατάλληλα για να λειτουργήσουν ως αληθινά νομίσματα.
Με τις τελευταίες αναταράξεις να ρίχνουν την τιμή του Bitcoin πάνω από 30% από τα υψηλά του έτους, ο Donovan προχωρά σε μια αιχμηρή διαπίστωση: αν το Bitcoin ήταν νόμισμα, η κατάρρευση της αγοραστικής του δύναμης τις τελευταίες εβδομάδες θα ισοδυναμούσε με ετήσιο υπερπληθωρισμό της τάξης του 800%. «Αυτό αναδεικνύει το μοιραίο ελάττωμα που εμποδίζει τα κρυπτονομίσματα να λειτουργήσουν ως πραγματικό χρήμα», τονίζει.
Ο Donovan εξηγεί ότι η πραγματική ισχύς ενός νομίσματος δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την προσφορά χρήματος. «Η αγοραστική δύναμη εξαρτάται από την ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση για χρήμα – και η ζήτηση δεν είναι ποτέ σταθερή», σημειώνει. Μετά την πανδημία, η ζήτηση για χρήμα υποχώρησε διεθνώς. Αν οι κεντρικές τράπεζες άφηναν την προσφορά χρήματος αμετάβλητη, ο πληθωρισμός θα είχε ξεφύγει πολύ περισσότερο. Αυτός είναι ο λόγος που οι νομισματικές αρχές κινήθηκαν επιθετικά: –13,6% η μείωση της προσφοράς χρήματος στις ΗΠΑ, –12,8% στην Ευρωζώνη, –15,1% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η ευελιξία αυτή ήταν κρίσιμη ώστε να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη άνοδος των τιμών.
Στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, αυτή η ευελιξία δεν υπάρχει. Όταν η ζήτηση για Bitcoin καταρρέει – όπως συνέβη τον Νοέμβριο – δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός που να μπορεί να μειώσει την προσφορά ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία. Αυτό σημαίνει ότι το «νόμισμα» χάνει απότομα την αγοραστική του δύναμη. «Τα έσοδα από την πώληση ενός Bitcoin σήμερα αγοράζουν πολύ λιγότερα αγαθά και υπηρεσίες σε σχέση με έναν μήνα πριν», αναφέρει ο Donovan, υπογραμμίζοντας ότι αυτή η αδυναμία προσαρμογής αφήνει τα κρυπτονομίσματα εκτεθειμένα σε επεισόδια υπερπληθωρισμού.
Σήμερα, περίπου το μισό παγκόσμιο ΑΕΠ παράγεται σε χώρες με φθίνουσες πληθυσμιακές τάσεις, κάτι που καθιστά ολοένα και πιο πιθανές μελλοντικές περιόδους πτώσης της ζήτησης για χρήμα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ικανότητα προσαρμογής της προσφοράς θα είναι ακόμη πιο κρίσιμη. «Όταν η προσφορά χρήματος δεν μπορεί να μειωθεί όταν μειώνεται η ζήτηση, τότε ο υπερπληθωρισμός γίνεται μόνιμος κίνδυνος», επισημαίνει ο Donovan. Η πρόσφατη κατάρρευση του Bitcoin, καταλήγει, δεν είναι απλώς ένα sell-off στην αγορά κρυπτονομισμάτων – είναι μια υπενθύμιση ότι, με τη σημερινή τους δομή, τα κρυπτονομίσματα δεν μπορούν να εξελιχθούν σε πραγματικά λειτουργικά νομίσματα.