Η επιβολή νέου ενιαίου δασμού 15% σε όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ για 150 ημέρες, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, έχει επαναφέρει την αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο. Η Ευρώπη ζητά διευκρινίσεις από τις ΗΠΑ, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαιτεί μεγαλύτερη σαφήνεια. Παράλληλα, η αρμόδια επιτροπή Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου έχει "παγώσει" τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε το καλοκαίρι του 2025. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τόνισε την ανάγκη για σαφήνεια σχετικά με το μέλλον της εμπορικής σχέσης Ε.Ε. – ΗΠΑ.
Μιλώντας στο CBS, η Λαγκάρντ επισήμανε ότι οι πρόσφατες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου ενδέχεται να διαταράξουν την "ισορροπία" που είχε επιτευχθεί μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ. Αν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί, θα προκαλέσει αναταράξεις στις επιχειρήσεις, καθώς οι προηγούμενες συμφωνίες περιλάμβαναν εξαιρέσεις και ειδικές ρυθμίσεις.
Αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Forvis Mazars, Γιώργος Λαγαρίας, ανέφερε ότι υπάρχουν καλά και κακά νέα. Τα καλά νέα περιλαμβάνουν το γεγονός ότι το 15% είναι το μέγιστο ποσοστό και προσωρινό, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να "απειλεί" με υπέρογκους δασμούς. Επίσης, η απόφαση δίνει "δικαιολογία" στην αμερικανική κυβέρνηση να μειώσει τους μέσους δασμούς και τις πληθωριστικές πιέσεις ενόψει των μεσοπρόθεσμων εκλογών. Σε περίπτωση επιστροφής των δασμών, η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να επιταχυνθεί βραχυπρόθεσμα.
Ωστόσο, υπάρχουν και κακά νέα, καθώς η αβεβαιότητα για τις αγορές και τις επιχειρήσεις θα ενταθεί. Κανείς δεν γνωρίζει το δημοσιονομικό κενό που μπορεί να δημιουργηθεί σε περίπτωση επιστροφής φόρων, ούτε ποιος θα είναι ο μηχανισμός για αυτό. Επίσης, ανοίγουν νέα νομικά μέτωπα αν ο Πρόεδρος αποφασίσει να επιβάλλει νέους δασμούς.
Ο Πρόεδρος διαθέτει αρκετά "εργαλεία" επιβολής δασμών, αν και αυτά απαιτούν συνεργασία με το Κογκρέσο. Οι νέοι δασμοί (15%) αφορούν χώρες χωρίς εμπορική συμφωνία, ενώ η Ε.Ε. και αρκετές ασιατικές χώρες έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες. Ο Πρόεδρος έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει δασμούς σε προϊόντα, και οι τελευταίοι μήνες δείχνουν ότι μπορεί να λειτουργεί σε νομικό κενό.
Αν οι δασμοί πρέπει να επεκταθούν πέρα από τις 150 ημέρες, θα χρειαστεί έγκριση από το Κογκρέσο, κάτι που θα αντιμετωπίσει εμπόδια. Η διαδικασία "Reconciliation" μπορεί να επιτρέψει τη μείωση του απαιτούμενου αριθμού ψήφων στη Γερουσία, αλλά το Ρεπουμπλικανικό κόμμα είναι παραδοσιακά υπέρ του ελεύθερου εμπορίου. Αν τα οικονομικά στοιχεία δεν είναι θετικά μέχρι το καλοκαίρι, η επέκταση του μέτρου θα είναι δύσκολη, ειδικά πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.