Το ελβετικό φράγκο εκτοξεύθηκε στο ισχυρότερο επίπεδο έναντι του δολαρίου εδώ και περισσότερο από δέκα χρόνια, καθώς οι επενδυτές το θεωρούν το «τελευταίο αξιόπιστο ασφαλές καταφύγιο» στις αγορές συναλλάγματος. Αυτή η κίνηση ασκεί πιέσεις στην ελβετική κεντρική τράπεζα, σε μια οικονομία που ήδη κινείται στα όρια του αποπληθωρισμού.
Από τις αρχές του έτους, το φράγκο έχει ενισχυθεί περισσότερο από 3%, φτάνοντας στα 0,77 φράγκα ανά δολάριο, μετά από άνοδο 14% το 2025. Αυτά είναι τα υψηλότερα επίπεδα έναντι του δολαρίου και του ευρώ από το σοκ ανατίμησης του 2015. Η άνοδος αυτή αποδίδεται στη φυγή επενδυτών από το αμερικανικό νόμισμα, εν μέσω αυξανόμενων πολιτικών κινδύνων και ανησυχιών για την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η πρόσφατη κρίση γύρω από το μέλλον της Γροιλανδίας επανέφερε ερωτήματα για τη σταθερότητα του δολαρίου, ενώ η μεταβλητότητα στα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα περιορίζει τον ρόλο του γεν ως παραδοσιακού «καταφυγίου».
Ο Derek Halpenny, επικεφαλής έρευνας παγκόσμιων αγορών στη MUFG, σημειώνει στους Financial Times ότι «το ελβετικό φράγκο είναι πλέον το μοναδικό πραγματικά αξιόπιστο ασφαλές νόμισμα επιλογής για τους παγκόσμιους επενδυτές». Αυτή η ιδιότητα αναμένεται να προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερη ζήτηση. Η γενικευμένη στροφή σε «καταφύγια» έχει ωθήσει τον χρυσό πάνω από τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά, με το φράγκο να ακολουθεί ως νομισματικό ανάλογο της ασφάλειας.
Η ανατίμηση του φράγκου απειλεί να συμπιέσει περαιτέρω τις τιμές σε μια χώρα όπου ο ετήσιος πληθωρισμός κινείται μόλις στο 0,1%. Παράλληλα, δημιουργεί κινδύνους για την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών. Ο Daniel Kalt, επικεφαλής επενδύσεων για την Ελβετία στην UBS Global Wealth Management, εξηγεί ότι «το κρίσιμο ζεύγος είναι το ευρώ–φράγκο». Αν το ευρώ υποχωρήσει κάτω από τα 0,90 φράγκα, οι πιέσεις στους Ελβετούς εξαγωγείς θα ενταθούν και θα ανοίξουν «δύσκολες συζητήσεις» για τις αρχές.
Μία επιλογή για την ελβετική κεντρική τράπεζα (SNB) θα ήταν η μείωση των επιτοκίων, που βρίσκονται ήδη στο μηδέν, ώστε να περιοριστεί η ελκυστικότητα του νομίσματος. Οι αγορές παραγώγων αποτιμούν πλέον μια πιθανότητα περίπου 10% για μείωση κατά 25 μονάδες βάσης έως τη συνεδρίαση του Ιουνίου. Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί επιστροφή στην πολυετή πολιτική αρνητικών επιτοκίων. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια μικρή μείωση δύσκολα θα αλλάξει τη σχετική ελκυστικότητα των ελβετικών περιουσιακών στοιχείων, ενώ μια μεγαλύτερη θα μπορούσε να υπερθερμάνει άσκοπα την οικονομία.
Η άμεση παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος αποτελεί επίσης προβληματική λύση. Προηγούμενες προσπάθειες αποδυνάμωσης του φράγκου είχαν οδηγήσει τις ΗΠΑ να εντάξουν την Ελβετία στη λίστα «χειραγωγών νομίσματος» κατά την πρώτη θητεία του προεδρικού Τραμπ, προτού αργότερα αφαιρεθεί. Παρότι πέρυσι υπήρξε κοινή δήλωση ΗΠΑ–Ελβετίας που αναγνώριζε τις παρεμβάσεις ως εργαλείο αντιμετώπισης υπερβολικής μεταβλητότητας, αναλυτές εκτιμούν ότι η SNB οφείλει πλέον να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή.
Από την πτώση του δολαρίου ωφελείται και το ευρώ, που έφτασε σε υψηλό τετραετίας πάνω από τα 1,19 δολάρια. Ωστόσο, η ενίσχυσή του εγείρει παρόμοιες ανησυχίες για την πορεία του πληθωρισμού στην ευρωζώνη.