Στην 60ή ημέρα του πολέμου στον Κόλπο, μια απροσδόκητη ανακοίνωση ήρθε να ταράξει δραματικά την ισορροπία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ανακοίνωσαν ότι την Πρωτομαγιά αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ, στερώντας από το διεθνές καρτέλ περίπου το 4% της παγκόσμιας προσφοράς, που ισοδυναμεί με 4,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Τα Εμιράτα είναι η 7η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο.
Αυτή η απόφαση, που ελήφθη από τα Εμιράτα στο όνομα του «εθνικού συμφέροντος», έρχεται εν μέσω αυξημένων περιφερειακών εντάσεων και αναμένεται να πλήξει το καρτέλ που διαχειρίζεται μηχανικά την προσφορά και, έμμεσα, τις τιμές του μαύρου χρυσού.
Η κίνηση αυτή των ΗΑΕ έχει τέσσερις πτυχές:
Πρώτον, αποτελεί ένα σοβαρό πλήγμα στον έλεγχο της αγοράς από τον ΟΠΕΚ+ (που περιλαμβάνει τη Ρωσία και άλλες χώρες). Ουσιαστικά, ενισχύει τις Ηνωμένες Πολιτείες, κορυφαίο πλέον παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, αλλά μακροχρόνιο αντίπαλο του ΟΠΕΚ και της λογικής του καρτέλ. Ειδικά στην εποχή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συχνά κατηγορεί το καρτέλ ότι λειτουργεί ως στρεβλή δύναμη. Η έξοδος των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ μπορεί να δώσει το έναυσμα στις ΗΠΑ ώστε να αναδιαμορφώσουν μια νέα διεθνή ενεργειακή τάξη, μειώνοντας την εξάρτηση από τον Κόλπο και ενδυναμώνοντας τους περιφερειακούς παράγοντες.
Δεύτερον, υπογραμμίζει την απογοήτευση των ΗΑΕ για την επιδείνωση των σχέσεων με πολλούς συμμάχους, ιδιαίτερα με τη Σαουδική Αραβία. Το Αμπού Ντάμπι κατηγορεί τις αραβικές χώρες ότι δεν έκαναν αρκετά για να προστατεύσουν τον ουρανό των ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του Τρίτου Πολέμου του Κόλπου.
Τρίτον, η αντιπαλότητα μεταξύ ΗΑΕ και Σαουδικής Αραβίας αναδύεται επίσης στο ενεργειακό μέτωπο, λίγους μήνες αφότου το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι έφτασαν πολύ κοντά στο να βρεθούν ως αντίπαλοι στον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη, λόγω της υποστήριξης των Εμιράτων προς τους αυτονομιστές του Νότου.
Τέταρτον και σημαντικότερο, τα Εμιράτα αναζητούν εναλλακτικές συμμαχίες, στο πλαίσιο ενός νέου ενεργειακού άξονα με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Αζερμπαϊτζάν. Το Αμπού Ντάμπι συνεργάζεται πλέον πολύ στενά με το Αζερμπαϊτζάν -έναν εταίρο εκτός ΟΠΕΚ- σε κοινά έργα μεταξύ του ενεργειακού γίγαντα του Μπακού, SOCAR, και της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (ADNOC). Το Αζερμπαϊτζάν καλύπτει ένα σημαντικό μέρος των αναγκών του Ισραήλ σε καύσιμα και έχει επεκτείνει την παρουσία του στις ισραηλινές αγορές ενέργειας, αποκτώντας μερίδιο 10% στο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου Ταμάρ και συμμετέχοντας σε κοινά έργα εξερεύνησης σε ισραηλινά ύδατα.
Αυτές οι εξελίξεις συνάδουν απόλυτα με τις επενδύσεις των Εμιράτων και του Ισραήλ στους τομείς της ενέργειας και των υποδομών και σηματοδοτούν την εμφάνιση ενός άξονα ΗΑΕ-Αζερμπαϊτζάν-Ισραήλ, που ενισχύει τους οικονομικούς και στρατηγικούς δεσμούς μεταξύ του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής. Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι έστειλε μάλιστα ένα μήνυμα στις ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες, με την προοπτική επενδύσεων δισεκατομμυρίων δολαρίων στον αμερικανικό ενεργειακό τομέα, ιδίως στο υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ ανοίγει τον «Ασκό του Αιόλου» στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Αποτελεί σαφή ρήξη με το παρελθόν του ΟΠΕΚ και καταδεικνύει ότι ο Τρίτος Πόλεμος του Κόλπου ήρθε για να μείνει, τουλάχιστον στον ενεργειακό τομέα. Οι συνέπειες θα είναι απρόβλεπτες για τις συμφωνίες εφοδιασμού σε μαύρο χρυσό, το εμπόριο και, πάνω απ’ όλα, τις τιμές από τις οποίες εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία.