Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν σήμερα την αποχώρησή τους από τον OPEC και τον OPEC+, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα, ιδιαίτερα στη Σαουδική Αραβία, η οποία θεωρείται ο de facto ηγέτης του οργανισμού. Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και έχει εντείνει την αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Ενέργειας των ΗΑΕ, η αποχώρηση θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Μαΐου και εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό αναπροσαρμογής της ενεργειακής πολιτικής, ώστε η χώρα να ανταποκριθεί καλύτερα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της παγκόσμιας ζήτησης. Επιπλέον, ανακοίνωσαν ότι σκοπεύουν να αυξήσουν σταδιακά την παραγωγή πετρελαίου τα επόμενα χρόνια, αξιοποιώντας τη νέα παραγωγική δυναμικότητα που έχουν αναπτύξει.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ, που αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικό μέλος του OPEC, εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει εσωτερικές αναταράξεις και να αποδυναμώσει τη συνοχή του οργανισμού, ο οποίος παραδοσιακά επιδιώκει να εμφανίζεται ενιαίος παρά τις έντονες διαφωνίες γύρω από γεωπολιτικά ζητήματα και ποσοστώσεις παραγωγής. Η επιδίωξη των ΗΑΕ να ενισχύσουν την παραγωγή τους έχει προκαλέσει επανειλημμένες συγκρούσεις τα τελευταία χρόνια με τη Σαουδική Αραβία, ιδιαίτερα κατά τις διαπραγματεύσεις για τις ποσοστώσεις παραγωγής.
Οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν επιβαρυνθεί και σε γεωπολιτικό επίπεδο, καθώς ανταγωνίζονται για επιρροή στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Νωρίτερα φέτος, η Σαουδική Αραβία επιχείρησε να περιορίσει τη διευρυνόμενη επιρροή των ΗΑΕ, καθώς οι δύο χώρες βρέθηκαν να στηρίζουν αντίπαλες πλευρές στον πόλεμο της Υεμένης. Δεν είναι η πρώτη φορά που το Αμπού Ντάμπι φτάνει κοντά στην αποχώρηση από τον OPEC λόγω διαφωνιών γύρω από την πετρελαϊκή πολιτική και τα επίπεδα παραγωγής. Ωστόσο, μέχρι σήμερα η ηγεσία των ΗΑΕ δεν είχε προχωρήσει στην οριστική ρήξη με τον οργανισμό.
Η νέα αυτή εξέλιξη ενδέχεται να εντείνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υπό ισχυρή πίεση εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των προβλημάτων στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, η αποχώρηση των ΗΑΕ θεωρείται σημαντική πολιτική νίκη για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον OPEC ότι «εκμεταλλεύεται τον υπόλοιπο κόσμο» διατηρώντας τεχνητά υψηλές τις τιμές του πετρελαίου.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει πολλές φορές και τη στρατιωτική στήριξη που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις χώρες του Κόλπου με τις τιμές του πετρελαίου, υποστηρίζοντας ότι ενώ η Ουάσιγκτον προστατεύει τα μέλη του OPEC, εκείνα επωφελούνται επιβάλλοντας υψηλές τιμές ενέργειας. Υπενθυμίζεται ότι ο Οργανισμός Πετρελαιοπαραγωγών Κρατών (OPEC) είναι ένα διεθνές καρτέλ 12 χωρών, με έδρα τη Βιέννη, που ιδρύθηκε το 1960 για να συντονίζει τις πολιτικές πετρελαίου, ελέγχοντας περίπου το 35-40% της παγκόσμιας παραγωγής.