Η Γουιάνα, μια χώρα με λιγότερο από ένα εκατομμύριο κατοίκους στη βορειοανατολική άκρη της Νότιας Αμερικής, δεν κινδυνεύει από πυραύλους και drones, ούτε έχει σχέση με τα Στενά του Ορμούζ ή τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν έχει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για αυτήν. Από το 2019, όταν ξεκίνησε η παραγωγή από τα υπεράκτια κοιτάσματα, η οικονομία της έχει πενταπλασιαστεί, καθιστώντας την τη χώρα με τη ταχύτερη ανάπτυξη στον κόσμο. Με τις τιμές του πετρελαίου να πλησιάζουν τα 100 δολάρια το βαρέλι, τα κέρδη συνεχίζουν να εκτοξεύονται, ακόμα και μετά την εκεχειρία.

Τα έσοδα της Γουιάνας αυξάνονται με ρυθμούς που σπάνια παρατηρούνται σε οικονομίες αυτού του μεγέθους, φτάνοντας τα 623 εκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα, σημαντικά αυξημένα σε σχέση με πριν από τον πόλεμο. Το κοίτασμα Stabroek, που εκμεταλλεύεται κοινοπραξία με επικεφαλής την ExxonMobil, αναμένεται να παράγει έως 940.000 βαρέλια ημερησίως. Αν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα, τα συνολικά έσοδα για το 2026 μπορεί να φτάσουν τα 33 δισεκατομμύρια δολάρια, έως και 75% υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις. Επιπλέον, η Ευρώπη, που αναζητά απεγνωσμένα ενέργεια, πληρώνει premium που φτάνει τα 10 δολάρια ανά βαρέλι.

Η πολιτική συγκυρία ευνοεί τη Γουιάνα, καθώς η επανεκλογή του προέδρου Irfaan Ali καθησυχάζει τις αγορές, ενώ η σύλληψη του Nicolás Maduro αποδυναμώνει τις διεκδικήσεις της Βενεζουέλας σε εδάφη της Γουιάνας. Αυτό επιτρέπει την επανεκκίνηση ερευνών σε περιοχές που προηγουμένως θεωρούνταν «απαγορευμένες». Οι ενεργειακοί κολοσσοί επιταχύνουν τις διαδικασίες τους, με νέα πλωτά συστήματα παραγωγής να έρχονται νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, στοχεύοντας σε ραγδαία αύξηση της παραγωγής.

Ωστόσο, η επιτυχία αυτή έχει και σκοτεινές πλευρές. Η οικονομία της Γουιάνας γίνεται όλο και πιο εξαρτημένη από το πετρέλαιο. Ήδη το 2025, τα έσοδα από ορυκτά καύσιμα καλύπτουν περίπου το μισό του κρατικού προϋπολογισμού, ενώ η παραγωγή πετρελαίου αντιστοιχεί στα τρία τέταρτα του ΑΕΠ. Οι τιμές τροφίμων και κατοικίας έχουν αυξηθεί κατά 75% από το 2021, και ο πετρελαϊκός τομέας απορροφά το εργατικό δυναμικό. Η πλημμυρίδα χρημάτων δημιουργεί κινδύνους σπατάλης και πελατειακών πρακτικών, επαναφέροντας το φάντασμα της «κατάρας των πόρων».

Η κυβέρνηση επενδύει σε υποδομές, όπως δρόμους, γέφυρες και ενεργειακά έργα, προσπαθώντας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Ωστόσο, η πίεση αυξάνεται, καθώς τα έσοδα διογκώνονται και ο πειρασμός για ανεξέλεγκτες δαπάνες μεγαλώνει. Το ερώτημα δεν είναι αν η Γουιάνα θα πλουτίσει, αλλά αν θα καταφέρει να μην πληρώσει το τίμημα, καθώς στην ιστορία των εμπορευμάτων, το πετρέλαιο δεν φέρνει μόνο πλούτο, αλλά και κρίσεις.