Το 2025 αφήνει μια βαριά κληρονομιά στους προϋπολογισμούς των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς οι μεγάλες ανατιμήσεις σε βασικά είδη πρώτης ανάγκης συμπιέζουν ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα εισοδήματα. Παρά τον συγκρατημένο μέσο ρυθμό μεταβολής των τιμών, με τη μέση μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στο +2,5%, οι βασικές ανάγκες της διατροφής και της στέγασης έχουν γίνει ακριβότερες. Ο «σιωπηλός» πληθωρισμός στον κλάδο των υπηρεσιών ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα, ενώ το υψηλότερο κοστολόγιο για τις υπηρεσίες υγείας και φροντίδας δεν μπορεί να παραβλεφθεί.
Από τον κατάλογο των 50 προϊόντων και υπηρεσιών με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις προκύπτουν ανησυχητικά μηνύματα. Το πρόβλημα της στέγασης δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση των ενοικίων κύριας κατοικίας, αλλά διευρύνεται και λόγω των μεγάλων αυξήσεων στις υπηρεσίες που σχετίζονται με τις ανακαινίσεις ακινήτων.
Στην κορυφή των αυξήσεων βρίσκονται βασικά είδη καθημερινής κατανάλωσης, όπως το μοσχάρι με άνοδο σχεδόν 27%, ο καφές με πάνω από 20%, και τα προϊόντα σοκολάτας κοντά στο 20%. Αυτά τα αγαθά δεν μπορούν εύκολα να περικοπούν από το οικογενειακό καλάθι. Ακόμη και αν ο καταναλωτής στραφεί σε φθηνότερες μάρκες ή περιορίσει τις ποσότητες, η επίπτωση στο τελικό κόστος διατροφής παραμένει σημαντική. Έτσι, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού, το αίσθημα ακρίβειας παραμένει έντονο, καθώς αυξάνονται τα απολύτως αναγκαία.
Η στέγαση αποτελεί δεύτερη μεγάλη εστία πίεσης, με την αύξηση των ενοικίων κύριας κατοικίας να ξεπερνά το 8%. Στον κατάλογο των ανατιμήσεων περιλαμβάνονται επίσης η μίσθωση γκαράζ και χώρων στάθμευσης, οι εργασίες ελαιοχρωματιστή και υδραυλικού, καθώς και οι υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής κατοικιών. Ακόμη και όσοι δεν μετακινούνται από το σπίτι τους βλέπουν το κόστος διαβίωσης να ανεβαίνει μέσω των υποστηρικτικών δαπανών.
Ο «σιωπηλός» πληθωρισμός των υπηρεσιών είναι ο τρίτος κρίσιμος παράγοντας. Στον πίνακα των μεγαλύτερων αυξήσεων ξεχωρίζουν οι υπηρεσίες μεταφορών, τα εστιατόρια και τα καφέ, καθώς και τα πακέτα διακοπών. Αυτές οι αυξήσεις δεν γίνονται πάντα αντιληπτές άμεσα, αλλά περιορίζουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα και αλλάζουν τη συμπεριφορά των νοικοκυριών.
Η τέταρτη ομάδα που προκαλεί ανησυχία αφορά την υγεία και τη φροντίδα. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρούνται στην ιδιωτική ασφάλιση υγείας, τις παραϊατρικές υπηρεσίες και τις θεραπευτικές συσκευές. Εδώ, η ζήτηση είναι ανελαστική, και κάθε αύξηση τιμής μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος για άλλες ανάγκες.
Η πέμπτη ομάδα αφορά τις μετακινήσεις και τον τουρισμό, με τις πτήσεις εξωτερικού να έχουν αυξήσεις που αγγίζουν το 18% και τα πακέτα διακοπών να παρουσιάζουν ανατιμήσεις έως και 9%. Το αποτέλεσμα είναι ότι η κινητικότητα γίνεται ακριβότερη, περιορίζοντας τις δυνατότητες ξεκούρασης και ταξιδιών.
Συνολικά, ο πληθωρισμός του 2025 δεν είναι πια ένας γενικός πληθωρισμός τιμών, αλλά ένας στοχευμένος πληθωρισμός καθημερινότητας, που πλήττει τα νοικοκυριά εκεί όπου δεν έχουν περιθώρια άμυνας: στο φαγητό, στο σπίτι, στην υγεία, στις βασικές υπηρεσίες και στις μετακινήσεις. Παρά την επιστροφή σε πιο «κανονικά» επίπεδα στους επίσημους δείκτες, η κοινωνική αίσθηση ακρίβειας παραμένει έντονη και επίμονη, με το 2025 να καταγράφεται ως ακόμη ένας κρίκος σε μια αλυσίδα συνεχούς πίεσης στο πραγματικό κόστος ζωής.