Οι αγορές φαίνεται να προσπαθούν να προεξοφλήσουν το τέλος του πολέμου, μετά τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ σχετικά με την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων εντός «δύο με τρεις εβδομάδες». Ωστόσο, πίσω από αυτή την προσωρινή ανακούφιση, τα θεμελιώδη μεγέθη της ενεργειακής κρίσης επιδεινώνονται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) προειδοποιεί ότι ο Απρίλιος θα είναι σημαντικά χειρότερος από τον Μάρτιο όσον αφορά την προσφορά πετρελαίου. Ο επικεφαλής της ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ, εξηγεί ότι η εικόνα του προηγούμενου μήνα ήταν σε μεγάλο βαθμό «παραπλανητική»: φορτία πετρελαίου και LNG που είχαν ξεκινήσει πριν από την έναρξη του πολέμου συνέχισαν να φτάνουν στα λιμάνια, συγκρατώντας προσωρινά τις ελλείψεις. Ωστόσο, αυτό το «μαξιλάρι» εξαντλείται. «Τον Απρίλιο δεν θα υπάρχει τίποτα», σημειώνει χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η απώλεια πετρελαίου θα είναι διπλάσια σε σχέση με τον Μάρτιο. Ήδη, περισσότερα από 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έχουν χαθεί από την αγορά, επίπεδα που ξεπερνούν αθροιστικά τις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του 1973, του 1979 και το σοκ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στο αργό πετρέλαιο. Η έλλειψη diesel και καυσίμων αεροπορίας εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο πίεσης, με τις επιπτώσεις να είναι ήδη ορατές στην Ασία και να αναμένονται στην Ευρώπη μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Το αποτέλεσμα θα είναι διπλό: νέα ώθηση στον πληθωρισμό και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες οικονομίες, με ορισμένες χώρες να εξετάζουν ακόμη και σενάρια ενεργειακής κατανάλωσης με δελτίο.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η ΙΕΑ εξετάζει το ενδεχόμενο νέας απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, πέρα από τα 400 εκατομμύρια βαρέλια που έχουν ήδη συμφωνήσει να διαθέσουν οι 32 χώρες-μέλη της. Ωστόσο, η υπηρεσία αναγνωρίζει τα όρια αυτού του εργαλείου. «Απλώς μειώνει τον πόνο, δεν αποτελεί λύση», τονίζει ο Μπιρόλ. «Η πραγματική λύση είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ».
Ακόμη και αν ο πόλεμος οδηγηθεί σε αποκλιμάκωση, η αποκατάσταση των ενεργειακών ροών δεν είναι δεδομένη. Ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, καθυστερήσεις στην επανεκκίνηση της παραγωγής και η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας δημιουργούν έναν μηχανισμό παρατεταμένης πίεσης στην αγορά. Οι αγορές μπορεί να αντιδρούν σε τίτλους και πολιτικές δηλώσεις, αλλά η φυσική αγορά ενέργειας κινείται με διαφορετικούς χρόνους – και αυτή τη στιγμή δείχνει προς ένα πιο παρατεταμένο και βαθύ σοκ. Όπως προειδοποιεί η ΙΕΑ, ακόμη και αν τα όπλα σιγήσουν σύντομα, οι συνέπειες της κρίσης θα συνεχίσουν να διαχέονται στην παγκόσμια οικονομία για μήνες.