Οι παγκόσμιες αγορές εισέρχονται σε φάση έντονης αναταραχής, καθώς η διεύρυνση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν προκαλεί σοκ στην ενέργεια και αναζωπυρώνει τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό. Οι μετοχές και τα ομόλογα υποχωρούν ταυτόχρονα, οι αποδόσεις εκτινάσσονται και οι επενδυτές αναθεωρούν δραστικά τις προσδοκίες τους για μειώσεις επιτοκίων.
Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 χάνει 2,6%, σημειώνοντας τη χειρότερη ημερήσια επίδοση από τον Απρίλιο, με τον DAX να υποχωρεί 3%. Οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες δέχονται ισχυρό πλήγμα, ενώ ακόμη και οι ενεργειακές μετοχές δεν λειτουργούν ως «καταφύγιο», καθώς η άνοδος του πετρελαίου ερμηνεύεται ως σοκ ζήτησης. Μαζικές ρευστοποιήσεις σαρώνουν και το Χρηματιστήριο της Αθήνας, με τις απώλειες να φτάνουν το 4%.
Τα futures στη Wall Street προμηνύουν νέα διόρθωση, με τον S&P 500 και τον Nasdaq 100 να κινούνται χαμηλότερα κατά 1,5%-2%.
Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο (TTF) εκτινάσσεται στα 56,5 ευρώ/MWh, μετά το άλμα σχεδόν 40% της Δευτέρας, στον απόηχο της αναστολής παραγωγής LNG στο Κατάρ. Το εμιράτο καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, προκαλώντας νέο γύρο ανταγωνισμού Ευρώπης–Ασίας για φορτία. Το Brent κινείται πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, έχοντας αγγίξει τα 82 δολάρια – υψηλό άνω του έτους. Αναλυτές προειδοποιούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, δεν αποκλείεται σενάριο 120-150 δολαρίων.
Η ουσιαστική παράλυση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG, εντείνει τους φόβους για παρατεταμένο σοκ προσφοράς. Τα ναύλα αυξάνονται, με τον δείκτη TD3C του Baltic Exchange για τη διαδρομή Μέση Ανατολή–Κίνα (MEG–China) spot αγορά να αποτιμάται τη Δευτέρα στα 423.736 δολάρια ημερησίως, ενώ ο δείκτης TD2 για τη διαδρομή Μέση Ανατολή–Σιγκαπούρη (MEG–Singapore) διαμορφώνεται στα 257.986 δολάρια ημερησίως.
Η άνοδος της ενέργειας μεταφράζεται άμεσα σε ανησυχίες για νέο πληθωριστικό κύμα. Οι αποδόσεις των διετών γερμανικών ομολόγων ανεβαίνουν στο 2,16%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη διήμερη άνοδο των τελευταίων 10 μηνών. Οι αγορές πλέον τιμολογούν μικρή αλλά υπαρκτή πιθανότητα αύξησης επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως το τέλος του έτους, όταν πριν από τη σύγκρουση προεξοφλούσαν μειώσεις.
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, με τις προσδοκίες για άμεσες μειώσεις επιτοκίων να περιορίζονται αισθητά. Παρά τη γεωπολιτική ένταση, ο χρυσός υποχωρεί, καθώς η ενίσχυση του δολαρίου και οι αυξημένες προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια περιορίζουν την ελκυστικότητά του.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η αγορά μετακινείται από το «γεωπολιτικό ρίσκο» στο «μακροοικονομικό σοκ». Αν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα, ο κίνδυνος συνδυασμού χαμηλής ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού γίνεται ορατός. Το βασικό ερώτημα για τις αγορές είναι αν θα πρόκειται για βραχυπρόθεσμο σοκ ή για την αρχή ενός νέου ενεργειακού κύκλου που θα αλλάξει τις ισορροπίες σε επιτόκια, ανάπτυξη και εταιρικά κέρδη.