Μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τρόπο ελέγχου και καταβολής των αγροτικών ενισχύσεων είναι σε πλήρη εξέλιξη, αλλάζοντας ριζικά μια πρακτική που διαρκεί δεκαετίες. Με τη χρήση δορυφορικών εικόνων πολύ υψηλής ανάλυσης, δεδομένων από το Ελληνικό Κτηματολόγιο και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, το κράτος αποκτά για πρώτη φορά μια σαφή και αντικειμενική εικόνα για την κατάσταση του εδάφους: ποιες εκτάσεις καλλιεργούνται, ποιες χρησιμοποιούνται ως βοσκότοποι, ποιες έχουν αλλάξει χρήση και ποιες δεν σχετίζονται με καμία γεωργική δραστηριότητα.
Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται μια συντονισμένη πρωτοβουλία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ. Το σχέδιο έχει λάβει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αποσκοπεί στην πλήρη ευθυγράμμιση της χώρας με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, καθώς και στην προστασία των πραγματικών παραγωγών.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τονίζει ότι η ψηφιακή μετάβαση του κράτους είναι ένα ουσιαστικό εργαλείο δικαιοσύνης, διαφάνειας και αξιοπιστίας. Η κυβέρνηση έχει αποδείξει τη βούλησή της να αντιμετωπίσει χρόνιες στρεβλώσεις και αναποτελεσματικές πρακτικές που ταλαιπώρησαν πολίτες και επαγγελματίες. Στον αγροτικό τομέα, αυτή η επιλογή αποτυπώνεται στη συστηματική αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και αξιόπιστων δεδομένων.
Κεντρικός πυλώνας της προσπάθειας είναι ο νέος ενιαίος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, ο οποίος βασίζεται σε δορυφορικά δεδομένα πολύ υψηλής ανάλυσης. Αυτός ο χάρτης προσφέρει ακριβή όρια και νομική ταυτότητα για κάθε γεωτεμάχιο, επιτρέποντας στο κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια την κατάσταση του εδάφους.
Εφαρμόζονται εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που αναλύουν μορφολογικά και φασματικά χαρακτηριστικά των εκτάσεων, καθώς και τη χρονική τους εξέλιξη. Το σύστημα αναγνωρίζει αν μια έκταση καλλιεργείται, αν βοσκείται ή αν έχει μετατραπεί σε άλλη χρήση. Ο συνδυασμός δορυφορικών δεδομένων, στοιχείων Κτηματολογίου και αλγορίθμων επιτρέπει στο κράτος να εντοπίζει ασυνέπειες με αντικειμενικό τρόπο και να προχωρά σε στοχευμένους ελέγχους.
Αυτή η αλλαγή είναι κομβική για τους συνεπείς παραγωγούς, καθώς οι ενισχύσεις τους θωρακίζονται ουσιαστικά. Το κράτος μπορεί να αποδείξει αντικειμενικά ότι οι εκτάσεις τους είναι επιλέξιμες και ενεργές, αποφεύγοντας την ισοπέδωση με όσους δήλωναν θεωρητικά εκτάσεις χωρίς αντίκρισμα.
Σημαντικές μεταβολές στις χρήσεις γης καταγράφονται ήδη, όπως στην περιοχή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Κρήτης, όπου οι δορυφορικές απεικονίσεις αποτυπώνουν τη μετατροπή αγροτικών εκτάσεων σε εργοτάξια και υποδομές. Το νέο εικονιστικό υπόβαθρο επιτρέπει στο κράτος να ενσωματώνει αυτές τις αλλαγές άμεσα στους ελέγχους.
Οι ψηφιακοί έλεγχοι συμπληρώνονται από επιτόπιους ελέγχους με σύγχρονα μέσα, όπως γεωαναφερμένες φωτογραφίες και τρισδιάστατες αποτυπώσεις. Οι πρώτες εφαρμογές σε περιοχές όπως η Κρήτη και η Θεσσαλία έχουν ήδη περιορίσει τις ασάφειες του παρελθόντος.
Παράλληλα, αναπτύσσεται το GOV AGRI Wallet, μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που θα επιτρέπει στους παραγωγούς να δηλώνουν δραστηριότητες και να τεκμηριώνουν ψηφιακά την παρουσία τους στο πεδίο.
Αυτή η νέα προσέγγιση δεν συνιστά απλώς μια ψηφιακή αναβάθμιση, αλλά μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας. Ο έλεγχος δεν είναι πλέον απειλή, αλλά εγγύηση ότι οι πόροι της ΚΑΠ θα διαχειρίζονται δίκαια και διαφανώς.