Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο την πιο ευαίσθητη ενεργειακή αρτηρία του κόσμου, τα Στενά του Ορμούζ, και μαζί με αυτήν σενάρια για εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και του LNG. Η ενεργειακή συμβουλευτική FGE NexantECA προβλέπει ισχυρή ανοδική κίνηση στις τιμές του πετρελαίου, θεωρώντας «αναπόφευκτο» τον πόλεμο ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν. Ο πρόεδρος της εταιρείας, Fereidun Fesharaki, μιλώντας στο Bloomberg TV, εκτίμησε ότι η Ουάσιγκτον «δεν έχει ουσιαστικά επιλογή παρά να προχωρήσει σε πόλεμο», σημειώνοντας ότι δεν διακρίνει σενάριο αποκλιμάκωσης με απλή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη ενισχυθεί από τις αρχές του έτους, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης προσέθεσε σημαντικό «ασφάλιστρο κινδύνου». Η άνοδος αυτή αιφνιδίασε μέρος της αγοράς που είχε στοιχηματίσει σε υποχώρηση των τιμών λόγω της περίσσειας προσφοράς. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει νέα συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, διατάσσοντας περιορισμένα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Σύμφωνα με τον Fesharaki, αν η Τεχεράνη αποδεχθεί πλήρως τις αμερικανικές απαιτήσεις, το καθεστώς θα βρεθεί αντιμέτωπο με ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης στο εσωτερικό. Υπό αυτές τις συνθήκες, «οι Ιρανοί είναι αναγκασμένοι να πουν ‘όχι’». Η ανησυχία εστιάζει κυρίως στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου.
Ο Fesharaki σκιαγράφησε δύο βασικά σενάρια ιρανικής αντίδρασης: επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές ή στόχους σε γειτονικά κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ, καθώς και προσπάθεια αποκλεισμού ή σοβαρής διατάραξης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ανάλογα με τη σοβαρότητα της διακοπής ροών, οι τιμές του Brent, που κινούνται σήμερα κοντά στα 71 δολάρια το βαρέλι, θα μπορούσαν να κινηθούν στην περιοχή των 90 έως 100 δολαρίων, επίπεδα που είναι «απολύτως εφικτά».
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν (βόρεια) και το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (νότια). Το πλάτος τους φθάνει περίπου τα 50 χλμ. στα άκρα και περιορίζεται στα 33 χλμ. στο στενότερο σημείο. Αποτελούν τη μοναδική θαλάσσια σύνδεση του Κόλπου με την Αραβική Θάλασσα. Παρά το περιορισμένο γεωγραφικό τους εύρος, διακινούν τεράστιους όγκους ενέργειας: περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, και περισσότερα από 500 δισ. δολάρια σε ετήσιες ενεργειακές ροές.
Η νομική πραγματικότητα προσφέρει στο Ιράν σημαντικό γεωγραφικό πλεονέκτημα: στο στενότερο σημείο, οι ναυτιλιακές λωρίδες βρίσκονται εντός των χωρικών υδάτων Ιράν και Ομάν. Η Τεχεράνη έχει ήδη στείλει μήνυμα ισχύος με στρατιωτικές ασκήσεις και προσωρινές αναστολές δραστηριότητας σε τμήματα των Στενών. Σε περίπτωση κλιμάκωσης, τα πιθανά εργαλεία περιλαμβάνουν ανάπτυξη ναυτικών ναρκών, επιθέσεις με ταχύπλοα σκάφη και αντιπλοϊκούς πυραύλους, καθώς και ασύμμετρες επιχειρήσεις με υποβρύχια.
Παρά την ένταση, ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να επαναλάβουν συνομιλίες στη Γενεύη, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι προσβλέπει σε συνάντηση με τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να διαπραγματευθεί υπό στρατιωτική πίεση. Ο Fesharaki εμφανίστηκε απαισιόδοξος για την έκβαση των επαφών, εκτιμώντας ότι οι συνομιλίες είναι «καταδικασμένες να αποτύχουν» λόγω των περιορισμών που τίθενται και της οπτικής της ιρανικής πλευράς.
Η προοπτική σύγκρουσης επαναφέρει το γεωπολιτικό ρίσκο στο επίκεντρο των ενεργειακών αγορών. Για τους traders, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει πολεμική κλιμάκωση, αλλά κυρίως το εύρος και η διάρκεια μιας ενδεχόμενης διαταραχής στην προσφορά. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η άνοδος των τιμών δεν θα είναι απλώς αντίδραση φόβου, αλλά θα αντικατοπτρίζει πραγματικό κίνδυνο για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου — με άμεσες επιπτώσεις σε πληθωρισμό, μεταφορές και ενεργειακό κόστος διεθνώς.