Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλή θέση για να αντιμετωπίσει εξωτερικούς κραδασμούς. Παρά τη σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους, το πρωτογενές πλεόνασμα ξεπερνά το 4%, ενώ η ανεργία έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008. Ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι, όπως η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που μπορεί να επηρεάσουν τον πληθωρισμό, την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Η έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα εκτιμά ότι η αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί από ένα συνδυασμό πολιτικών, όπως η συνετή δημοσιονομική πολιτική, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών εμποδίων. Με την αβεβαιότητα να είναι υψηλή λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα κάτω την εκτίμηση για τον ρυθμό ανάπτυξης φέτος στο 1,8% (έναντι πρόβλεψης 2% τον Οκτώβριο του 2025).
Εκτιμά ότι οι υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και το πρόσφατο δημοσιονομικό πακέτο, που περιλαμβάνει μειώσεις στους συντελεστές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, θα στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση αναμένεται να επιβαρύνουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Αναφορικά με τα μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών στην ενέργεια, το ΔΝΤ εκτιμά ότι οποιαδήποτε στήριξη θα πρέπει να είναι στοχευμένη και προσωρινή, κυρίως για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Η στήριξη προς τις επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να είναι προσωρινή και συντονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, περιοριζόμενη σε βιώσιμες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν χρηματοοικονομικές πιέσεις.
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας περιλαμβάνουν:
- Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων.
- Καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
- Ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό λόγω αυξήσεων στις παγκόσμιες τιμές βασικών εμπορευμάτων.
Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να παραμείνει υψηλό στο 3,8% του ΑΕΠ το 2026, με τις απώλειες εσόδων από το δημοσιονομικό πακέτο να αντισταθμίζονται εν μέρει από τη βελτίωση στη φορολογική συμμόρφωση. Στο βασικό σενάριο, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διατηρηθεί ισχυρό περίπου στο 2,75% του ΑΕΠ, ενώ ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες, φθάνοντας περίπου στο 110% έως το 2031.
Το ΔΝΤ συστήνει την καθιέρωση ενός συστηματικού πλαισίου για την αξιολόγηση των φορολογικών δαπανών, προκειμένου να εντοπιστούν και να καταργηθούν αναποτελεσματικά μέτρα. Προτείνει επίσης τη δημιουργία μηχανισμού για την περιοδική προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων και την προστασία των πραγματικών εισοδημάτων των νοικοκυριών.
Η συνέχιση φιλόδοξων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είναι απαραίτητη για τη στήριξη της ανάπτυξης και τη μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Το ΔΝΤ αξιολογεί θετικά τις μεταρρυθμίσεις στο κτηματολόγιο και στο δικαστικό σύστημα, ενώ προτείνει την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού στον ιδιωτικό τομέα.
Σημαντικές προτεραιότητες περιλαμβάνουν την αναβάθμιση του χωροταξικού σχεδιασμού, την απλοποίηση των διαδικασιών εισόδου και εξόδου από την αγορά και την ενίσχυση των κινήτρων για εργασία. Στοχευμένες πολιτικές στην αγορά εργασίας και προγράμματα δια βίου μάθησης θα βοηθήσουν στην κάλυψη των ελλείψεων δεξιοτήτων.
Τέλος, οι πολιτικές στέγασης θα πρέπει να στοχεύουν στην αποτελεσματική αξιοποίηση της υφιστάμενης προσφοράς και στην προσιτότητα της κατοικίας, με προτεραιότητα στην ενεργοποίηση του υποαξιοποιούμενου αποθέματος ακινήτων.