Οι αγορές αντέδρασαν σαν να έχει τελειώσει ο πόλεμος. Η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκάλεσε ράλι στις μετοχές και πτώση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με τις τιμές τους να υποχωρούν κατά 16% και 20% αντίστοιχα. Ωστόσο, πίσω από την αρχική ευφορία, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη: περισσότερα από 800 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με τις πρώτες διελεύσεις να γίνονται με αργούς ρυθμούς, οι όροι της συμφωνίας είναι ασαφείς και η αγορά ίσως προεξοφλεί ένα «τέλος καλό, όλα καλά» που απέχει πολύ από το να επιβεβαιωθεί.
Η αρχική αντίδραση ήταν εντυπωσιακή: οι μετοχές εκτοξεύθηκαν, η μεταβλητότητα κατέρρευσε (με τον δείκτη VIX να σημειώνει απότομη πτώση) και το πετρέλαιο υποχώρησε από τα υψηλά επίπεδα κρίσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τον trader της Goldman Sachs, Rich Privorotsky, το ράλι μπορεί να είναι πρόωρο. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι «δεν είναι επίπεδα για να κυνηγάς την αγορά», καθώς ο δείκτης S&P 500 έχει ήδη καλύψει τα δύο τρίτα των απωλειών από την έναρξη του πολέμου και απέχει μόλις περίπου 5% από τα ιστορικά υψηλά του Ιανουαρίου. Το πρόβλημα δεν είναι η κίνηση — αλλά η υπόθεση πίσω από αυτήν: ότι η κρίση έχει τελειώσει.
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η εκεχειρία δεν είναι συμφωνία ειρήνης. Είναι μία εύθραυστη παύση, με επιθέσεις να καταγράφονται ακόμη και μετά την ανακοίνωσή της και με ανοικτά μέτωπα σε όλη την περιοχή — από τον Λίβανο έως την Υεμένη. Όπως επισημαίνει ο Privorotsky, «οι εκεχειρίες από τη φύση τους είναι εύθραυστες». Και αυτό σημαίνει ότι το σενάριο ανατροπής παραμένει απολύτως ενεργό.
Οι αγορές δεν θα κρίνουν την αποτελεσματικότητα της εκεχειρίας από τις δηλώσεις — αλλά από τις ροές. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας. Μέχρι στιγμής, η εικόνα απέχει από την κανονικότητα: η διέλευση γίνεται υπό αυστηρό έλεγχο, σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και με την Τεχεράνη να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο «τεχνικών περιορισμών». Οι έως τώρα αναφορές του Ιρανού ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί για το θέμα ερμηνεύονται από την αγορά ως de facto «face control» — ή ακόμη και ως σύστημα διοδίων.
Παρά τη βουτιά, η αγορά πετρελαίου δεν «πιστεύει» σε πλήρη αποκλιμάκωση. Η εκτίμηση είναι ότι τόσο το αμερικανικό αργό όσο και το μπρεντ δύσκολα θα επιστρέψουν στα 80, πόσο μάλλον στα 70 δολάρια. Αντίθετα, τα επίπεδα κοντά στα 90 δολάρια θεωρούνται πιο ρεαλιστικά, ακριβώς λόγω του ελέγχου που διατηρεί το Ιράν στο πέρασμα. Ακόμη και σενάρια για «διόδια» 1–2 εκατ. δολαρίων ανά τάνκερ δεν αλλάζουν δραματικά την τελική τιμή, αλλά ενισχύουν την αβεβαιότητα και το γεωπολιτικό πρίμιουμ κινδύνου.
Ένα μέρος της ανόδου των μετοχών δεν έχει καν θεμελιώδη βάση — είναι τεχνικό. Τα λεγόμενα CTAs (commodity trading advisers), που είχαν πουλήσει περίπου 55 δισ. δολάρια σε μετοχές τον Μάρτιο, τώρα αναγκάζονται να επανατοποθετηθούν. Η πτώση της μεταβλητότητας ενεργοποιεί επίσης αγοραστικά σήματα για αλγοριθμικά μοντέλα. Με απλά λόγια: Το ράλι τροφοδοτείται και από «αναγκαστικές αγορές» και όχι μόνο από βελτίωση των προοπτικών.
Σύμφωνα με τον Neil Shearing της Capital Economics, ακόμη και στο βασικό σενάριο αποκλιμάκωσης, το πετρέλαιο θα παραμείνει υψηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα, ο πληθωρισμός και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα κινείται ανάμεσα στο 3% και 4% και η ανάπτυξη θα κατεβάσει σαφώς ταχύτητα, αν και θα αποφευχθεί η γενικευμένη ύφεση. Ωστόσο, τα εμπόδια για πλήρη αποκλιμάκωση είναι σημαντικά: Η Τεχεράνη ζητά συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου, άρση κυρώσεων και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή — όροι που δύσκολα μπορούν να γίνουν πλήρως αποδεκτοί.
Η αγορά, ουσιαστικά, έχει ήδη τοποθετηθεί σε ένα σενάριο θετικής έκβασης των διαπραγματεύσεων που θα λάβουν χώρα μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, το ράλι μπορεί να συνεχιστεί με ακόμη μεγαλύτερη ορμή. Αν όχι, όμως, ο κίνδυνος αναστροφής είναι έντονος — και απότομος. Η εκεχειρία μπορεί να άνοιξε ένα παράθυρο, αλλά οι αγορές ήδη κοιτούν… σαν να έχει ανοίξει ολόκληρη η πόρτα.