Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, καθώς και ο θάνατος του Αλί Χαμενεί, έχουν προκαλέσει συναγερμό στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Ιράν παράγει σήμερα περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, αυξημένα από λιγότερα από 2 εκατομμύρια βαρέλια το 2020, παρά τις συνεχείς διεθνείς κυρώσεις. Η χώρα έχει καταφέρει να παρακάμψει τους περιορισμούς και εξάγει περίπου το 90% της παραγωγής της στην Κίνα, χρησιμοποιώντας έναν στόλο παλαιών δεξαμενόπλοιων που συχνά πλέουν με ανενεργούς ραδιοεντοπιστές για να αποφύγουν την ανίχνευση.
Τα μεγαλύτερα πεδία πετρελαίου βρίσκονται στην επαρχία Khuzestan, συγκεκριμένα στις περιοχές Ahvaz, Marun και West Karun. Οι κρίσιμες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν το διυλιστήριο Abadan, δυναμικότητας άνω των 500.000 βαρελιών ημερησίως, καθώς και τα διυλιστήρια Bandar Abbas και Persian Gulf Star, που επεξεργάζονται αργό πετρέλαιο και κονσεντάτ. Το τερματικό Kharg Island είναι το κύριο σημείο εξαγωγής στο βόρειο Περσικό Κόλπο, με ικανότητα διακίνησης άνω των 2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Οποιαδήποτε βλάβη στις υποδομές του θα προκαλούσε σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Τα κύρια κοιτάσματα φυσικού αερίου βρίσκονται πιο νότια κατά μήκος της ακτής του Περσικού Κόλπου, με εγκαταστάσεις στις περιοχές Assaluyeh και Bandar Abbas. Αυτές οι εγκαταστάσεις επεξεργάζονται και μεταφέρουν φυσικό αέριο και κονσεντάτ για εσωτερική κατανάλωση, ενώ αποτελούν επίσης βασικό σημείο για τις εξαγωγές κονσεντάτ. Στις προηγούμενες συγκρούσεις, επιθέσεις σε τοπικά εργοστάσια φυσικού αερίου προκάλεσαν προσωρινή ανησυχία στους εμπόρους, αλλά δεν οδήγησαν σε μόνιμη αύξηση τιμών.
Οι κύριοι αγοραστές του ιρανικού πετρελαίου είναι ιδιωτικά κινεζικά διυλιστήρια. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένες κινεζικές εταιρείες για εισαγωγές ιρανικού αργού. Παρά τις κυρώσεις, το Ιράν έχει αποθηκεύσει στη θάλασσα ποσότητα-ρεκόρ περίπου 200 εκατομμυρίων βαρελιών, που αντιστοιχεί σχεδόν σε δύο ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης.
Το Ιράν αντλεί φυσικό αέριο από το υπεράκτιο κοίτασμα South Pars, το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ. Εξαιτίας των κυρώσεων, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής κατευθύνεται στην εγχώρια αγορά. Ισραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο του περασμένου έτους έπληξαν μονάδες του South Pars, πολλές από τις οποίες λειτουργούν ως κοινοπραξίες με αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν σημείο-κλειδί για περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Η πλήρης διακοπή της διέλευσης θα ήταν πρωτοφανής, αλλά οι απειλές της Τεχεράνης για κλείσιμο του στενού παραμένουν ανησυχητικές. Παρότι οι χώρες του Κόλπου διαθέτουν εναλλακτικούς αγωγούς, μια πλήρης διακοπή θα προκαλούσε μαζική αναστάτωση στις εξαγωγές και απότομη αύξηση των τιμών πετρελαίου.
Η αγορά έχει ήδη επηρεαστεί από τις γεωπολιτικές ανησυχίες, με την τιμή του Brent να αυξάνεται στα 73 δολάρια ανά βαρέλι. Οι αναλυτές προειδοποιούν για πιθανή απότομη ανατίμηση αν υπάρξει κλιμάκωση ή πλήρης διακοπή του Ορμούζ. Ο OPEC+ εξετάζει την αύξηση παραγωγής για να μετριάσει τον κίνδυνο διαταραχής, με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ να ενισχύουν τις εξαγωγές τους.
Η διάρκεια και η ένταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ, η αντίδραση της Τεχεράνης και η πιθανότητα διακοπής στα Στενά του Ορμούζ θα καθορίσουν την κλίμακα των αναταράξεων στις αγορές πετρελαίου και την παγκόσμια οικονομική ασφάλεια.