Η ελληνική κυβέρνηση παραμένει πιστή στην απολιγνιτοποίηση, αποκλείοντας τη χρήση του λιγνίτη από την ενεργειακή στρατηγική της χώρας, ακόμη και σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης. Σύμφωνα με υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δεν υπάρχει πρόθεση να αξιοποιηθεί το λιγνιτικό δυναμικό, όπως συνέβη κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Το ζήτημα αυτό σχετίζεται και με τεχνικά προβλήματα, καθώς πολλές μονάδες έχουν σταματήσει τη λειτουργία τους και πολλά ορυχεία έχουν κλείσει.
Η κυβέρνηση έχει σχεδιάσει την αντιμετώπιση μιας έκτακτης κρίσης χωρίς να περιλαμβάνει το λιγνιτικό δυναμικό, εστιάζοντας σε άλλες ενεργειακές εναλλακτικές, όπως η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και το φυσικό αέριο. Παρά το γεγονός ότι το φυσικό αέριο είναι εισαγόμενο, η διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων στην περίπτωση του LNG προσφέρει σημαντική ευελιξία.
Η τεχνική κατάσταση των λιγνιτικών μονάδων καθιστά δύσκολη την επανέναρξη της λειτουργίας τους, καθώς οι υποδομές αυτές δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν ή να απενεργοποιηθούν εύκολα. Ακόμη και αν αποφασιζόταν η επαναλειτουργία τους, αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει άμεσα, καθώς οι μονάδες είναι σε «αχρησία». Η κυβέρνηση παραμένει αμετακίνητη στην προώθηση της απολιγνιτοποίησης, με στόχο την απόσυρση των τελευταίων μονάδων μέχρι το 2026.
Οι μονάδες της Πτολεμαΐδας και του Αγίου Δημητρίου παραμένουν σε λειτουργία, με την Πτολεμαΐδα V, ισχύος 660 MW, να προγραμματίζει τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου το 2026, ενώ ο Ατμοηλεκτρικός Σταθμός Αγίου Δημητρίου θα κλείσει τον Μάιο του 2026. Οι παρατάσεις που έχουν δοθεί αφορούν κυρίως την κάλυψη αναγκών τηλεθέρμανσης και τη διασφάλιση επάρκειας ισχύος κατά τη χειμερινή περίοδο 2025-2026.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η συμμετοχή των λιγνιτικών μονάδων στο ενεργειακό μίγμα της χώρας έχει μειωθεί σημαντικά, φτάνοντας το 5,91% τον Ιανουάριο και το 4,22% τον Φεβρουάριο. Η λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων γίνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, με το ποσοστό να φτάνει μόλις το 12%, γεγονός που καθιστά τη λειτουργία τους ασύμφορη.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει μέτρα σε συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, περιλαμβάνοντας αναπλήρωση αποθεμάτων, περιορισμό κατανάλωσης και αξιοποίηση εναλλακτικών καυσίμων. Η ανησυχία εστιάζεται κυρίως στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων, με την κυβέρνηση να έχει ήδη ανακοινώσει μέτρα για τα καύσιμα κίνησης, περιμένοντας να δει αν θα χρειαστούν αντίστοιχα μέτρα και για την αγορά ρεύματος.
Οι εκτιμήσεις παραμένουν επιφυλακτικές, με τα δεδομένα να δείχνουν περιορισμένο «αποτύπωμα» στην ελληνική αγορά, σε αντίθεση με την περίοδο του 2022, όταν υπήρχε σοβαρός κίνδυνος έλλειψης ενέργειας λόγω της μείωσης των ροών του ρωσικού φυσικού αερίου.
Η ατζέντα της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. αναμένεται να περιλαμβάνει τη συζήτηση για τη δομή της αγοράς ενέργειας, με το βασικό σκεπτικό να απορρίπτει μια δομική αναθεώρηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η αναζήτηση της «χρυσής τομής» συνεχίζεται, καθώς απαιτούνται επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνδέσεις για τη διάχυση φθηνών ΑΠΕ στην ευρωπαϊκή αγορά.