Το ερώτημα αν οι δημιουργοί των πιο δημοφιλών chatbots τεχνητής νοημοσύνης θα καταφέρουν να χτίσουν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, ικανά να δικαιολογήσουν τις κολοσσιαίες επενδύσεις που απορροφούν, παραμένει αναπάντητο. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται να επιβραδύνει τη ροή του χρήματος. Αντιθέτως, οι αποτιμήσεις συνεχίζουν να ανεβαίνουν, τροφοδοτώντας ολοένα και πιο έντονες συζητήσεις για μια ενδεχόμενη «φούσκα AI».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η xAI, η οποία ανακοίνωσε ότι άντλησε 20 δισ. δολάρια σε γύρο χρηματοδότησης Series E, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 15 δισ. Σύμφωνα με προηγούμενες εκτιμήσεις, η εταιρεία –δημιουργός του chatbot Grok και ιδρυθείσα το 2023 από τον Elon Musk– κατευθυνόταν προς αποτίμηση έως και 230 δισ. δολαρίων. Αυτή η αποτίμηση συνιστά θεαματικό άλμα σε σχέση με τον Μάρτιο του 2025, όταν η xAI απέκτησε την πλατφόρμα X: τότε η xAI αποτιμήθηκε στα 80 δισ. δολάρια και το X –πρώην Twitter– στα 33 δισ. Συνολικά, η xAI έχει αντλήσει 42,1 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την PitchBook.

Η φούσκα, όπως σχολιάζουν αναλυτές στο Market Watch, δεν είναι τόσο στην αγορά μετοχών όσο σε εκείνη της ιδιωτικής χρηματοδότησης (private equity). «Είναι πιθανό η αγορά venture capital να βιώνει μια φούσκα AI. Τα δεδομένα τσεκάρουν σχεδόν όλα τα κουτάκια», σημειώνει ο Kyle Stanford, επικεφαλής έρευνας της PitchBook για την αγορά venture των ΗΠΑ. Όπως εξηγεί, οι τιμές έχουν αυξηθεί απότομα, το αφήγημα έχει μετατραπεί σε «AI εναντίον όλων των άλλων» και μεγάλο μέρος των επενδύσεων τροφοδοτείται από φόβο απώλειας ευκαιριών (FOMO).

Στον ίδιο άξονα κινούνται και οι δύο άλλοι μεγάλοι παίκτες. Η OpenAI, δημιουργός του ChatGPT, αποτιμάται στα 500 δισ. δολάρια και έχει αντλήσει από ιδιωτικούς γύρους χρηματοδότησης συνολικά 66,4 δισ. από την ίδρυσή της. Η Anthropic, που ιδρύθηκε το 2021 από πρώην στελέχη της OpenAI και αναπτύσσει το Claude, έκλεισε το 2025 με κεφάλαια άνω των 39 δισ. και αποτίμηση 183 δισ. δολαρίων – σχεδόν τριπλάσια μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Anthropic συζητά νέο γύρο 10 δισ. με αποτίμηση 350 δισ., ενώ η OpenAI σχεδιάζει άντληση έως 100 δισ. με αποτίμηση 750 δισ. – με παλαιότερες εκτιμήσεις να φτάνουν ακόμη και τα 830 δισ. δολάρια.

«Αυτό που είναι πραγματικά πρωτοφανές είναι το μέγεθος των επενδύσεων που κατευθύνονται σήμερα στον κλάδο», σημειώνει ο Andrew Alden της Forge Global. Τα στοιχεία της Forge δείχνουν ότι το 45% του όγκου συναλλαγών το 2025 αφορούσε εταιρείες AI, έναντι 18% μόλις το 2023. Το καλάθι 19 AI εταιρειών της πλατφόρμας κατέγραψε απόδοση 191% μέσα στο 2025. Ωστόσο, τα οικονομικά μεγέθη παραμένουν ανησυχητικά. Το xAI εμφάνισε καθαρές ζημίες 1,46 δισ. δολαρίων στο τρίμηνο Σεπτεμβρίου, έχοντας δαπανήσει 7,8 δισ. στο εννεάμηνο. Τα έσοδα του τριμήνου ανήλθαν σε 107 εκατ. δολάρια. Παράλληλα, η εταιρεία ανακοίνωσε επενδύσεις 20 δισ. για την κατασκευή τρίτου data center.

Η Anthropic, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε επενδυτές, αναμενόταν να «κάψει» σχεδόν 3 δισ. δολάρια το 2025 με πωλήσεις 4,2 δισ. Η OpenAI, από την πλευρά της, δεν προβλέπει θετικές ταμειακές ροές πριν από το 2030, ενώ αναλυτές εκτιμούν πιθανό χρηματοδοτικό κενό 207 δισ. δολαρίων.

Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων κατευθύνεται σε data centers και πανάκριβο hardware, κυρίως AI chips. Οι hyperscalers όπως η Oracle και η Microsoft ενδέχεται να δαπανήσουν συνολικά έως 2,9 τρισ. δολάρια σε AI-related επενδύσεις έως το 2028. Το κόστος εκπαίδευσης των μοντέλων ανεβαίνει επίσης εκθετικά. Ο CEO της Anthropic Dario Amodei έχει εκτιμήσει ότι η εκπαίδευση κορυφαίων μοντέλων μπορεί να κοστίσει έως 10 δισ. δολάρια ετησίως.

«Αυτό είναι το θεμελιώδες πρόβλημα της γενετικής AI σήμερα: είναι εξαιρετικά ακριβή», σχολιάζει ο θρυλικός επενδυτής Michael Burry. «Δύσκολα διακρίνεται ποιο θα είναι το πραγματικό μοντέλο κέρδους και ποιο το διαρκές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα». Παρά τους φόβους, τα κεφάλαια συνεχίζουν να συρρέουν. Το 2025, πάνω από το 50% των παγκόσμιων επενδύσεων venture capital κατευθύνθηκε σε AI. Ο CEO της Google DeepMind, Demis Hassabis, παραδέχεται ότι «υπάρχουν τμήματα του οικοσυστήματος που θυμίζουν φούσκα», ειδικά σε γύρους seed με υπερβολικές αποτιμήσεις.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την οικονομία – αυτό θεωρείται δεδομένο. Το ερώτημα είναι ποιοι από τους σημερινούς πρωταγωνιστές θα αντέξουν το κόστος, τον χρόνο και την πίεση, μέχρι να αποδειχθεί ότι πίσω από τις αποτιμήσεις των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων υπάρχει και ένα μοντέλο που βγάζει χρήματα.