Μέτρα για τη μείωση του κόστους ανάπτυξης των δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών Gigabit σκοπεύει να καθιερώσει ο Κανονισμός 2024/1309 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος θα μετατραπεί σε νομοσχέδιο στη χώρα μας. Οι βασικές αρχές του σχεδίου νόμου παρουσιάστηκαν χθες από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτριο Παπαστεργίου, στο υπουργικό συμβούλιο.
Ο νέος κανονισμός της ΕΕ για τις υποδομές gigabit στοχεύει να αντιμετωπίσει το σημαντικό πρόβλημα που καθυστερεί τις τηλεπικοινωνιακές επενδύσεις στην Ευρώπη, δηλαδή το υψηλό κόστος ανάπτυξης νέων δικτύων και τις μεγάλες καθυστερήσεις στις διοικητικές διαδικασίες. Σκοπός είναι να γίνει ευκολότερη, ταχύτερη και φθηνότερη η ανάπτυξη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας, ώστε έως το 2030 όλα τα νοικοκυριά να έχουν κάλυψη gigabit και όλες οι κατοικημένες περιοχές να καλύπτονται από ασύρματα δίκτυα με επιδόσεις τουλάχιστον ισοδύναμες με το 5G.
Στον πυρήνα του κανονισμού βρίσκεται η ευρύτερη πρόσβαση σε υφιστάμενες φυσικές υποδομές. Η φιλοσοφία είναι ότι πριν ανοίξουν νέες τάφροι και ξεκινήσουν νέα έργα πολιτικού μηχανικού, οι πάροχοι θα πρέπει να μπορούν να αξιοποιούν αγωγούς, σωληνώσεις, φρεάτια, στύλους, ιστούς, πύργους, καθώς και υποδομές άλλων δικτύων, όπως ηλεκτρισμού, αερίου, ύδρευσης, αποχέτευσης, θέρμανσης και μεταφορών, υπό δίκαιους και εύλογους όρους.
Ο κανονισμός επεκτείνει το πεδίο και σε φορείς που παρέχουν συναφείς ευκολίες, όπως εταιρείες πύργων κινητής, αναγνωρίζοντας τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο τους στην ανάπτυξη 5G. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφάνεια. Οι φορείς εκμετάλλευσης αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης, μέσω ενιαίου σημείου πληροφόρησης, σε βασικά στοιχεία για υφιστάμενες υποδομές και για προγραμματισμένα τεχνικά έργα στην περιοχή όπου σχεδιάζουν ανάπτυξη. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να δίνονται ηλεκτρονικά εντός 10 εργάσιμων ημερών, με δυνατότητα μίας μόνο παράτασης πέντε ημερών σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. Το ενιαίο σημείο πληροφόρησης λειτουργεί ως κεντρικό ψηφιακό εργαλείο για τον σχεδιασμό επενδύσεων και τον καλύτερο συντονισμό έργων.
Ένας άλλος βασικός άξονας είναι η διευκόλυνση του συντονισμού τεχνικών έργων και η απλούστευση των αδειοδοτήσεων, ώστε να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις δημόσιες αρχές. Παράλληλα, ο κανονισμός δίνει έμφαση στις ενδοκτιριακές υποδομές έτοιμες για οπτική ίνα, κρίνοντας ότι χωρίς αυτές η παροχή δικτύου gigabit έως τον τελικό χρήστη θα παραμείνει ακριβή και βραδεία.
Για να αποφεύγονται παρατεταμένες εμπλοκές, τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να ορίσουν ένα ή περισσότερα αρμόδια, νομικά διακριτά και λειτουργικά ανεξάρτητα εθνικά όργανα επίλυσης διαφορών. Αυτά θα παρεμβαίνουν όταν ανακύπτουν διαφωνίες για πρόσβαση σε υποδομές ή για τους όρους χρήσης τους. Ο κανονισμός αντικαθιστά την παλαιότερη οδηγία του 2014 και εισάγει ένα άμεσα εφαρμοστέο, πιο ενιαίο πλαίσιο σε όλη την ΕΕ.