Η μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία, που ανακοίνωσε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), είχε στόχο να καθησυχάσει τις αγορές και να ανακόψει το ενεργειακό σοκ που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η αντίδραση των τιμών δείχνει ότι οι αγορές δεν πείστηκαν. Τα ξημερώματα της Πέμπτης, οι τιμές επιδίδονται σε νέο ράλι, με το μπρεντ να φτάνει πάλι τα 100 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό να προσεγγίζει τα 94 δολάρια. Αυτό συμβαίνει γιατί το Ιράν εξαπολύει νέο κύμα επιθέσεων στις χώρες του Κόλπου και βάζει σταθερά τη ναυσιπλοΐα στο στόχαστρο.
Οι επενδυτές φοβούνται πως το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα αποθέματα που μπορούν να απελευθερωθούν. Η κίνηση της IEA είναι ιστορική. Τα περίπου 400 εκατομμύρια βαρέλια που σχεδιάζεται να διοχετευθούν στην αγορά αποτελούν τη μεγαλύτερη συντονισμένη παρέμβαση που έχει γίνει ποτέ στις αγορές πετρελαίου. Στέλνει επίσης ένα σαφές μήνυμα: οι κυβερνήσεις είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν κάθε διαθέσιμο εργαλείο για να αποτρέψουν μια νέα ενεργειακή κρίση. Όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσα βαρέλια μπορούν να βγουν από τα στρατηγικά αποθέματα, αλλά αν θα ανοίξει ξανά το στενό πέρασμα από το οποίο περνά ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας: τα Στενά του Ορμούζ.
Από εκεί διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και ένα τεράστιο μέρος του διεθνούς εμπορίου LNG. Με τη ναυσιπλοΐα να έχει σχεδόν παραλύσει και τους πλοιοκτήτες να αποφεύγουν την περιοχή, εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να μετριάσουν τις συνέπειες ενός τέτοιου σοκ, αλλά όχι να το εξουδετερώσουν. Ακόμη και αν οι χώρες της IEA κινηθούν στο μέγιστο δυνατό επίπεδο απελευθέρωσης, η επιπλέον προσφορά που μπορούν να διοχετεύσουν στην αγορά είναι πολύ μικρότερη από την ποσότητα πετρελαίου που κινδυνεύει να χαθεί εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό.
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στη ναυσιπλοΐα. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή του Κόλπου αυξάνουν τον κίνδυνο για την ίδια την παραγωγή. Ήδη, ορισμένοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν προβλήματα αποθήκευσης, καθώς το πετρέλαιο που δεν μπορεί να εξαχθεί συσσωρεύεται στις δεξαμενές. Εάν η κατάσταση παραταθεί, οι περικοπές παραγωγής μπορεί να γίνουν αναπόφευκτες. Σε αυτό το σκηνικό, η πρόσκαιρη ανακούφιση που επιδίωξαν οι κυβερνήσεις μπορεί να αποδειχθεί εύθραυστη. Το πιο ισχυρό γεωπολιτικό χαρτί της κρίσης παραμένει στα χέρια της Τεχεράνης. Το Ιράν μπορεί να δέχεται σφοδρά πλήγματα, όμως εξακολουθεί να βρίσκεται δίπλα στο πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο του πλανήτη.
Όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά ή ακόμη και απλώς επικίνδυνα για τη ναυσιπλοΐα, η παγκόσμια οικονομία θα ζει με τον κίνδυνο μιας πολύ βαθύτερης ενεργειακής κρίσης. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες κρίσεις δεν είναι σπάνιες. Τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, η παγκόσμια οικονομία έχει βιώσει πέντε μεγάλες ενεργειακές αναταράξεις, καθεμία από τις οποίες άλλαξε τις ισορροπίες στις αγορές, την πολιτική και τη γεωπολιτική. Κάθε ενεργειακό σοκ έχει διαφορετική αφετηρία, αλλά παρόμοιες συνέπειες: εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, άνοδο του πληθωρισμού και έντονες αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η απελευθέρωση των αποθεμάτων αγοράζει χρόνο, αλλά δεν κερδίζει τον πόλεμο. Γιατί στην πραγματικότητα, ο πόλεμος του πετρελαίου τώρα αρχίζει.