Η αγορά πετρελαίου επιστρέφει σε μια γνωστή ζώνη νευρικότητας, όχι λόγω έλλειψης βαρελιών σήμερα, αλλά επειδή οι traders επαναξιολογούν πόσο γρήγορα μπορεί να υπάρξει έλλειψη στο μέλλον. Η αφορμή προήλθε από την Ουάσιγκτον, όπου ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι μια αμερικανική «αρμάδα» πλοίων κατευθύνεται προς την περιοχή του Κόλπου «για κάθε ενδεχόμενο», επαναφέροντας στο προσκήνιο τα σενάρια κλιμάκωσης με το Ιράν.

Η άμεση αντίδραση ήταν μια αύξηση των τιμών την Παρασκευή, μετά από μια πτώση περίπου 2% που είχε προηγηθεί, η οποία συνδεόταν με την αποκλιμάκωση άλλων γεωπολιτικών εστιών και με στοιχεία που έδειχναν αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων. Στην ευρωπαϊκή αγορά, οι τιμές του Brent και του WTI παρουσίασαν ανοδική πορεία, καθώς οι traders «επαναφέρουν» στο μοντέλο τους έναν νέο γύρο κινδύνου για τη ροή προσφοράς από τη Μέση Ανατολή.

Το Ιράν δεν είναι απλώς ένας περιφερειακός παίκτης. Είναι μέλος του OPEC και παράγει περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, εξάγοντας πάνω από 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, με την Κίνα να είναι ο κύριος αποδέκτης. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση που θα απειλούσε την παραγωγή ή την εφοδιαστική αλυσίδα μεταφράζεται άμεσα σε «ασφάλιστρο κινδύνου» στην τιμή.

Η αγορά έχει πρόσφατη εμπειρία από το πόσο «ευαίσθητο» είναι αυτό το πριμ: μόλις την περασμένη εβδομάδα, δηλώσεις που μείωναν τον φόβο κλιμάκωσης είχαν συμβάλει σε έντονη διόρθωση. Με άλλα λόγια, το Brent δεν επηρεάζεται μόνο από τα θεμελιώδη, αλλά και από την πίστη των επενδυτών ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει στη ρητορική ή περνά στην πράξη.

Το πραγματικό ρίσκο για την αγορά δεν είναι μόνο μια επίθεση σε εγκαταστάσεις, αλλά μια αναταραχή που θα επηρεάσει τα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο σημείο διέλευσης πετρελαίου στον κόσμο. Από εκεί περνά κατά μέσο όρο περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, δηλαδή γύρω στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαϊκών υγρών. Ακόμη και μια βραχεία διαταραχή μπορεί να εκτινάξει τα ασφάλιστρα μεταφοράς και να «σφίξει» προσωρινά την προσφορά στην spot αγορά.

Στο σημερινό rebound, δεν παίζει ρόλο μόνο η Μέση Ανατολή. Η αγορά παρακολουθεί και τις απώλειες παραγωγής από το Καζακστάν, με το κοίτασμα Tengiz να παραμένει εκτός πλήρους λειτουργίας λόγω περιστατικού. Αυτές οι ειδήσεις λειτουργούν ως ενισχυτής: όταν το γεωπολιτικό ρίσκο ανεβάζει τη μεταβλητότητα, ακόμη και πρόσκαιρες διακοπές αλλού αυξάνουν τη διάθεση των traders να «αγοράσουν ασφάλεια» μέσω υψηλότερων τιμών.

Παρά τη γεωπολιτική ένταση, πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το παγκόσμιο ισοζύγιο δεν είναι σήμερα «σφιχτό» με τρόπο που να δικαιολογεί ανεξέλεγκτο ράλι, εκτός αν υπάρξει πραγματική και παρατεταμένη διακοπή ροών. Αυτή η άποψη ενισχύεται από την αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων, που λειτουργεί ως αντίβαρο στο γεωπολιτικό σενάριο.

Η διεθνής ζήτηση, αν και συνεχίζει να αυξάνεται, δείχνει σημάδια πιο ήπιας δυναμικής. Η IEA έχει εκτιμήσει ότι η παγκόσμια αύξηση της ζήτησης το 2026 θα παραμείνει υποτονική σε ιστορικούς όρους, περιορίζοντας το «καύσιμο» για παρατεταμένη άνοδο τιμών, εφόσον δεν υπάρξει σοκ προσφοράς.

Το επόμενο διάστημα, το πετρέλαιο θα κινηθεί σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε δύο αφηγήματα: το γεωπολιτικό premium και το θεμελιώδες ταβάνι. Κάθε ένδειξη κλιμάκωσης μπορεί να προσθέσει «πόντους» στο Brent, ενώ τα αποθέματα και η εικόνα της ζήτησης λειτουργούν ως αντίβαρο. Χωρίς πραγματική διακοπή ροών από το Ιράν ή γενικευμένη αναταραχή στη ναυτιλία, η άνοδος κινδυνεύει να παραμείνει «ασφάλιστρο» και όχι νέο, υψηλότερο επίπεδο ισορροπίας.

Αυτός είναι και ο λόγος που το κλειδί δεν είναι μόνο το τι λέγεται, αλλά το αν η ένταση παράγει γεγονότα. Η αγορά θα συνεχίσει να αντιδρά απότομα σε κάθε μετατόπιση, όσο το Ιράν και ο Κόλπος παραμένουν στο επίκεντρο.