Η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε νέα φάση αναταράξεων, καθώς οι ελπίδες για άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εξασθενούν. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν την Πέμπτη πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ολοκληρώνοντας τη συνεδρίαση με άνοδο 9,2%, τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση από το 2020. Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η απειλή επέκτασης της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα εντείνουν τις ανησυχίες για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Την περασμένη Δευτέρα, οι τιμές είχαν εκτοξευθεί έως και 30% το πρωί, φτάνοντας κοντά στα 120 δολάρια, αλλά δεν διατήρησαν τα κέρδη τους και το βράδυ υποχώρησαν κάτω από τα 100 δολάρια. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent αυξήθηκαν κατά 9,2%, φτάνοντας τα 100,46 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο κλεισίματος από τον Αύγουστο του 2022. Από την αρχή του 2026, το Brent έχει ενισχυθεί κατά 65%, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) καταγράφει άνοδο περίπου 67%.
Τα συμβόλαια του WTI ενισχύθηκαν την Πέμπτη κατά 9,7% στα 95,73 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας την ένατη άνοδο στις τελευταίες δέκα συνεδριάσεις και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών. Η κλιμάκωση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου είναι στο επίκεντρο της ανόδου των τιμών, καθώς τρία εμπορικά πλοία δέχθηκαν επιθέσεις ενώ προσπαθούσαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars ανέφερε ότι πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να μπλοκάρουν ένα κρίσιμο πέρασμα πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) χαρακτήρισε την αναστάτωση στις ροές πετρελαίου τη μεγαλύτερη στα χρονικά και υποβάθμισε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια προσφορά το 2026. Η προειδοποίηση ήρθε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση ότι οι χώρες-μέλη του οργανισμού σχεδιάζουν τη μεγαλύτερη στην ιστορία απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Η ενεργειακή αναταραχή δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο. Οι τιμές αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί περίπου 60% από την αρχή των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών στο Ιράν, ενώ στις ΗΠΑ η άνοδος είναι πιο περιορισμένη, περίπου 14%. Αυτό δίνει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις αμερικανικές ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Η ενεργειακή κρίση έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί νικητές και χαμένους στις αγορές. Οι επενδυτές στρέφονται προς την CF Industries Holdings, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αζωτούχων λιπασμάτων στις ΗΠΑ, της οποίας η μετοχή έχει εκτιναχθεί πάνω από 70% από την αρχή του έτους. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών λιπασμάτων πιέζει τους αγρότες διεθνώς, οι οποίοι καλούνται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις πριν την εαρινή περίοδο σποράς.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τους φόβους ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να εξελιχθεί σε ένα νέο παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, με επιπτώσεις όχι μόνο στις τιμές καυσίμων αλλά και στο κόστος τροφίμων, μεταφορών και βιομηχανικής παραγωγής. Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν στο επίκεντρο της κρίσης, οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για την πορεία των αγορών και της παγκόσμιας οικονομίας.