Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής λόγω του ενδεχόμενου ενός νέου πληθωριστικού σοκ, καθώς οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να αυξάνονται εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα συνεδριάσουν στις Βρυξέλλες, με κύριο θέμα την αντιμετώπιση της αστάθειας που προκαλεί η στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή και τις αρνητικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναφέρει στην επιστολή πρόσκληση προς τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι «θα συζητήσουμε την κατάσταση στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και την αντίδρασή μας στις γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της, συμπεριλαμβανομένων των τιμών της ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας». Στη συνεδρίαση θα συμμετάσχουν ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, και ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκιουτέρες.
Επιπλέον, την Πέμπτη 19 Μαρτίου, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ θα ανακοινώσει τις αποφάσεις του για την πορεία των επιτοκίων. Οι αγορές εκτιμούν ότι η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε καμία κίνηση στα επιτόκια έως το 2027, καθώς η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών τους στην οικονομία.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο CEO’s Club, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι χώρες που εξαρτώνται από την εισαγωγή ενέργειας να αντιμετωπίσουν στασιμοπληθωριστικές πιέσεις. «Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις εξελίξεις στις αγορές ορυκτών καυσίμων και ειδικότερα στην αγορά του φυσικού αερίου», πρόσθεσε.
Η κυβέρνηση δεν αποκλείει την λήψη επιπλέον μέτρων εφόσον κριθεί απαραίτητο, καθώς ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι αν η σύγκρουση παραταθεί με επιπτώσεις στη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα υπάρξουν επιπτώσεις και στην ευρωπαϊκή και στην ελληνική οικονομία. Τα μέτρα θα «ξεδιπλώνονται» σταδιακά ανάλογα με την πορεία των γεγονότων και τις επιπτώσεις στην οικονομία, ενώ καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το πακέτο μέτρων που ελήφθη κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα αποτελέσει τη βάση, αν και ενδέχεται να χρειαστεί προσαρμογή στα νέα δεδομένα. Υπενθυμίζεται ότι πριν από 4 χρόνια, είχαν τεθεί σε εφαρμογή παρεμβάσεις όπως επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου, επιδότηση καυσίμων μέσω του Fuel Pass και επιστροφές χρεώσεων ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Power Pass.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και ένταση της κρίσης στην ενέργεια, την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων, κυρίως σε μεταφορές, ενέργεια και τρόφιμα, καθώς και τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για την Ελλάδα, ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι αν η διάρκεια της κρίσης δεν ξεπεράσει τον μήνα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά σε αυτόν του 2025.