Το πρώτο βήμα για την ενεργοποίηση της διαδικασίας Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, μέσω ενός σύγχρονου ψηφιακού συστήματος, πραγματοποιήθηκε χθες με την έναρξη της πιλοτικής λειτουργίας της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως το δικαίωμα δόμησης τους, π.χ. λόγω χαρακτηρισμού του ακινήτου ως διατηρητέο ή δέσμευσης για κοινόχρηστο χώρο, να μεταφέρουν αυτό το δικαίωμα σε άλλο ακίνητο, όπου μπορεί να οικοδομηθεί μεγαλύτερη επιφάνεια από αυτή που κανονικά επιτρέπεται.
Οι τίτλοι Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ) αντιστοιχούν σε δομήσιμα τετραγωνικά μέτρα που δεν επιτρέπεται να χτιστούν σε ένα ακίνητο (ακίνητο προσφοράς) λόγω διατήρησης, ρυμοτομίας ή προστασίας. Αντί για αποζημίωση, ο ιδιοκτήτης λαμβάνει τίτλο ώστε να πουλήσει τον συντελεστή για χρήση σε άλλη περιοχή (ακίνητο υποδοχής).
Κατά την παρούσα φάση της πιλοτικής λειτουργίας, ενεργοποιήθηκε η καταχώρηση των περιπτώσεων ακινήτων με παλαιούς τίτλους μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Σε περίπου 4 μήνες θα ενεργοποιηθεί πλήρως το σύστημα για την αντιστοίχιση των ακινήτων που προσφέρουν συντελεστή με τα ακίνητα υποδοχής. Για να λειτουργήσει πλήρως η ΜΣΔ, απαιτείται η ολοκλήρωση μελετών για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) και το Προεδρικό Διάταγμα με τα κριτήρια για τους τίτλους που μπορούν να πωληθούν.
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 1451/13-3-2026) του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρη Παπαστεργίου, και του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Ταγαρά, καθορίζει την πιλοτική διαδικασία καταχώρησης στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που βρίσκονται σε ισχύ.
Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, δήλωσε ότι «πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που δεν περιορίζεται στην ψηφιοποίηση διαδικασιών, αλλά ανασυγκροτεί συνολικά τους κανόνες με τους οποίους οργανώνεται ο χώρος, προστατεύεται το περιβάλλον, αξιοποιείται η ιδιωτική περιουσία και αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου». Η διαδικασία καταχώρησης τίτλων μεταφοράς συντελεστή δόμησης στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας που λειτουργεί στο gov.gr.
Ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός του ιδιοκτήτη υποβάλλει αίτηση για την καταχώριση του τίτλου μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Αφού ολοκληρωθεί η καταχώριση, οι ιδιοκτήτες ενημερώνονται ηλεκτρονικά και καλούνται να συνδεθούν στην πλατφόρμα με τους προσωπικούς τους κωδικούς Taxisnet για να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία και να δώσουν τη συγκατάθεσή τους. Μόλις ολοκληρωθεί η επιβεβαίωση από όλους τους συνιδιοκτήτες, η αίτηση λαμβάνει μοναδικό αριθμό και καταχωρίζεται επίσημα στο σύστημα.
Ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης συνδέεται κυρίως με την προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση διατηρητέων κτιρίων. Η πρώτη προσπάθεια εισαγωγής του θεσμού έγινε με τον νόμο 880/1979, ο οποίος θέσπισε τη δυνατότητα αποζημίωσης ιδιοκτητών ακινήτων που υφίστανται σημαντικούς περιορισμούς δόμησης. Ωστόσο, η εφαρμογή του αντιμετώπισε σημαντικές δυσκολίες και βασικές διατάξεις του κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Στη συνέχεια, ο νόμος 2300/1995 επιχείρησε να βελτιώσει το σύστημα, αλλά και αυτή η νομοθετική προσπάθεια αντιμετώπισε συνταγματικές αμφισβητήσεις. Ο νόμος 3044/2002 επιχείρησε να οργανώσει πιο συστηματικά τον θεσμό, αλλά η εφαρμογή του παρέμεινε περιορισμένη. Η δημιουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης επιχειρεί να επανεκκινήσει τον θεσμό σε νέα βάση, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής διακυβέρνησης.