Όλα τα φώτα πέφτουν σήμερα στις Βρυξέλλες και στη Φρανκφούρτη. Στην πρωτεύουσα του Βελγίου, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε. καλούνται να λάβουν αποφάσεις για την αντιμετώπιση των γεωπολιτικών και κυρίως των οικονομικών συνεπειών από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Στη Φρανκφούρτη, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ συνεδριάζει και σήμερα ανακοινώνει τις αποφάσεις του για την πορεία των επιτοκίων και τις εκτιμήσεις του για την οικονομία της ευρωζώνης.
Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, φαίνεται ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες θα τηρήσουν στάση αναμονής αναφορικά με την πορεία των επιτοκίων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν είναι σε επιφυλακή για την επίπτωση που έχει ο πόλεμος στις τιμές του πετρελαίου, στην εφοδιαστική αλυσίδα και κατ' επέκταση στον πληθωρισμό.
Στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της Ε.Ε. αναμένεται να εστιάσουν:
- Στις τιμές της ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας
- Στα μέτρα για την προστασία των πολιτών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων
- Στις προσπάθειες για αποκλιμάκωση της έντασης και ενίσχυση της σταθερότητας στην περιοχή
Με τις τιμές του Brent να βρίσκονται σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο να σταθεροποιείται πάνω από τα 50 €/MWh, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν μέτρα για την ανάσχεση της ενεργειακής επιβάρυνσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την επιστολή της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, τα μέτρα θα πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά».
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται επισημαίνοντας την αναγκαιότητα προετοιμασίας συγκεκριμένων και στοχευμένων παρεμβάσεων, ώστε να μπορούν να ενεργοποιηθούν άμεσα σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στο Bloomberg ότι ίσως πρέπει να γίνει ευρωπαϊκή κουβέντα για τη φορολογία, αφήνοντας ανοιχτό παράθυρο για στοχευμένα, προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας. Σημείωσε ότι η Αθήνα θα εξέταζε «μειώσεις ειδικών φόρων μόνο αν αυτό αποτελούσε ευρωπαϊκή απόφαση».
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα είναι εκεί για να στηρίξει κάθε οικογένεια. Διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις για τα μέτρα που θα ληφθούν χωρίζονται σε δύο επίπεδα:
- Με επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού, παραπέμποντας στην «εργαλειοθήκη» του 2022.
- Μετά από πρωτοβουλίες που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στην επιστολή της, η πρόεδρος της Κομισιόν δίνει έμφαση στη στήριξη της βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν το υφιστάμενο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την καθαρή βιομηχανία (CISAF).
Σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα είναι η αποθήκευση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με τον πόλεμο στο Ιράν να απειλεί να προκαλέσει έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών-μελών για τα περιορισμένα παγκόσμια ενεργειακά αποθέματα. Η Ε.Ε. απαιτεί από τα κράτη-μέλη να διατηρούν αποθέματα φυσικού αερίου στο 90% της χωρητικότητας έως τον Οκτώβριο, ένα μέτρο που θεσπίστηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Ωστόσο, οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τον χειμώνα μείωσαν αυτά τα αποθέματα κάτω από το 30% έως τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα καταστεί πιο δύσκολη λόγω του έντονου ανταγωνισμού από την Ασία. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου στα μέσα του έτους, μειώνοντας το κίνητρο των εμπόρων να πωλούν τον χειμώνα και να αποθηκεύουν την άνοιξη και το καλοκαίρι. Απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, μένει να φανεί εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αντιδράσει με κάποιο τρόπο προκειμένου να καταστεί πιο εύκολο για τις χώρες να γεμίσουν τις αποθήκες τους με φυσικό αέριο.