Το 2025 κλείνει ως η χειρότερη χρονιά για το δολάριο από το 2017, και για πολλούς επενδυτές, ίσως να είναι μόνο η αρχή ενός πιο δύσκολου κύκλου. Ο δείκτης Bloomberg Dollar Spot Index υποχώρησε περίπου 8%, με το ευρώ να καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ των βασικών νομισμάτων, αγγίζοντας τα 1,17–1,18 δολάρια, επίπεδα που είχε να δει από το 2021.
Η εξήγηση βρίσκεται σε μια σπάνια σύμπτωση παραγόντων: νομισματική απόκλιση, πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ και μια σταδιακή, αλλά αισθητή, αναθεώρηση του ρόλου του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου. Ο βασικός καταλύτης είναι η πορεία της νομισματικής πολιτικής της Federal Reserve. Οι αγορές προεξοφλούν τουλάχιστον δύο μειώσεις επιτοκίων το 2026, με ορισμένους να μιλούν ακόμη και για τρεις, την ώρα που άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες είτε «παγώνουν» είτε συζητούν αυξήσεις.
«Ο μεγαλύτερος παράγοντας για το δολάριο το πρώτο τρίμηνο θα είναι η Fed – και όχι μόνο οι συνεδριάσεις, αλλά το ποιος θα διαδεχθεί τον Jerome Powell», σημειώνει ο Yusuke Miyairi της Nomura. Η λήξη της θητείας του Powell και η πρόθεση του Donald Trump να ορίσει νέο, πιθανώς πιο «φιλικό» προς τις μειώσεις επιτοκίων πρόεδρο της Fed, έχουν ήδη αρχίσει να αποτιμώνται στις αγορές.
Η εικόνα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ. Οι δασμοί της «Liberation Day» την άνοιξη προκάλεσαν απότομη φυγή από το δολάριο, με απώλειες που έφτασαν το 15% στο αποκορύφωμά τους, πριν ακολουθήσει μια μερική ανάκαμψη. Όμως η ζημιά παρέμεινε. Όπως προειδοποιεί ο Τζορτζ Σαραβέλος της Deutsche Bank, πρόκειται για μια «δομική επαναξιολόγηση των μη αντισταθμισμένων δολαριακών τοποθετήσεων», κυρίως από Ευρωπαίους επενδυτές, που πλέον καλύπτουν συναλλαγματικά τον κίνδυνο όταν αγοράζουν αμερικανικά assets, πιέζοντας περαιτέρω το δολάριο.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η ευρωζώνη εμφανίζει σταθερότερη εικόνα πληθωρισμού, ενώ η επικείμενη αύξηση των αμυντικών δαπανών και η δημοσιονομική στροφή σε χώρες-κλειδιά ενισχύουν τις προοπτικές ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατηρεί στάση αναμονής, με την πρόεδρό της Christine Lagarde να αφήνει «όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά», αλλά χωρίς τη βιασύνη για νέες μειώσεις που χαρακτηρίζει τη Fed. Το αποτέλεσμα είναι μια σαφής νομισματική απόκλιση υπέρ του ευρώ.
Οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες τοποθετούν τον πήχη ψηλά: EUR/USD στο 1,20 έως το τέλος του 2026, με το ευρώ ήδη ενισχυμένο σχεδόν 14% μέσα στο 2025. Σύμφωνα με την ING, «η Fed είναι η μόνη μεγάλη κεντρική τράπεζα που παραμένει ξεκάθαρα σε τροχιά χαλάρωσης», κάτι που διατηρεί την πίεση στο δολάριο. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν: η πορεία δεν θα είναι γραμμική. Η τεχνητή νοημοσύνη και οι επενδύσεις στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να στηρίξουν την ανάπτυξη και να περιορίσουν την επιθετικότητα των μειώσεων.
Παράλληλα, το ευρώ θα δοκιμαστεί το 2026 όχι τόσο από τα επιτόκια, όσο από την ικανότητα της Ευρώπης να μετατρέψει τη δημοσιονομική και γεωπολιτική δυναμική σε διατηρήσιμη ανάπτυξη. Το 2025 καταγράφεται ήδη ως annus horribilis για το δολάριο. Το αν θα εξελιχθεί σε δομική υποχώρηση ή σε έναν ακόμη κύκλο υπερβολών των αγορών, θα κριθεί από τη Fed, την πολιτική σταθερότητα στις ΗΠΑ και –ίσως περισσότερο από ποτέ– από το αν το ευρώ μπορεί να αποδείξει ότι η ενίσχυσή του δεν είναι απλώς το άλλο πρόσωπο της αμερικανικής αδυναμίας.