Στις αρχές του επόμενου μήνα αναμένεται νέο επεισόδιο στην υπόθεση των περιβαλλοντικών κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), τα οποία έχουν ακυρωθεί με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Στις 6 Μαρτίου, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο θα εκδικάσει την προσφυγή των δήμων Αλίμου, Αμαρουσίου, Κηφισιάς και Φιλοθέης – Ψυχικού κατά του Π.Δ. 94/2025, καθώς και των σχετικών κανονιστικών πράξεων που αποσκοπούν στην εφαρμογή του «Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων», σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 5197/2025.
Η υπόθεση αφορά τη δυνατότητα που παρέχεται σε κατασκευαστές με οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν βάσει των κινήτρων του ΝΟΚ, οι οποίες είτε έχουν ήδη ακυρωθεί είτε αναμένεται να ακυρωθούν, να καταβάλουν ένα χρηματικό ποσό στους οικείους δήμους για τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών έργων και να συνεχίσουν κανονικά τις εργασίες αποπεράτωσης των συγκεκριμένων οικοδομών.
Η πλευρά των προσφευγόντων δήμων αναφέρει ότι βασικός στόχος της προσφυγής είναι η ακύρωση ενός θεσμικού πλαισίου που προσπαθεί να διασώσει οικοδομικές άδειες που κρίθηκαν αντισυνταγματικές, παρακάμπτοντας τις ακυρωτικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Υποστηρίζουν ότι αυτό το πλαίσιο αντικαθιστά τις έννομες συνέπειες της ακύρωσης παράνομων πράξεων με αόριστα και αποσπασματικά «περιβαλλοντικά ισοδύναμα», χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον τόπο και τη βλάβη που έχει προκληθεί.
Σύμφωνα με τους δήμους, η προσφυγή αυτή αποτελεί συνέχεια της περσινής δικαστικής νίκης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών, όταν το ΣτΕ ακύρωσε τα πολεοδομικά κίνητρα του ΝΟΚ, υπερασπίζοντας τη συνταγματική τάξη και την ισότητα στους όρους δόμησης. Υποστηρίζουν ότι επιχειρείται εκ νέου η ανατροπή αυτής της δικαστικής κρίσης, μέσω ενός μηχανισμού που υποβαθμίζει την πλήρη δικαστική προστασία των πολιτών και δημιουργεί όρους δόμησης δύο ταχυτήτων.
Από την πλευρά των κατασκευαστών, οι οποίοι έχουν ακυρωμένες άδειες ή περιμένουν ακύρωση, ζητείται η διατήρηση της ισχύος του ΠΔ 94/2025, επικαλούμενοι ότι δεν έχει διαπραχθεί καμία παρανομία. Αναφέρουν ότι, χωρίς να φέρουν ευθύνη, βρέθηκαν εκτεθειμένοι με τις οικοδομικές τους άδειες ακυρωμένες, παραβιάζοντας την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης.
Οι κατασκευαστές τονίζουν ότι η μοναδική δυνατότητα αποκατάστασης της αδικίας είναι το προσβαλλόμενο ΠΔ, υποστηρίζοντας ότι το ΕΣΠΙΑΠ προβλέφθηκε ως μέτρο αντιμετώπισης της ήδη διαμορφωμένης κατάστασης, για την οποία δεν ευθύνονται οι δικαιούχοι των αδειών. Να σημειωθεί ότι έχει ασκηθεί προσφυγή των θιγόμενων κατασκευαστών ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ), η οποία έχει κριθεί παραδεκτή και αναμένεται απόφαση.