Οι αγορές περίμεναν ένα καθαρό σήμα αποκλιμάκωσης, αλλά αντ' αυτού βρέθηκαν αντιμέτωπες με περισσότερη αβεβαιότητα. Το διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ λειτούργησε ως καταλύτης για νέα αναταραχή, με την τιμή του πετρελαίου να εκτινάσσεται ξανά πάνω από τα 107 δολάρια, τις μετοχές να υποχωρούν και τους επενδυτές να επιστρέφουν σε «αμυντική» στάση, καθώς τα κρίσιμα ερωτήματα για το τέλος του πολέμου με το Ιράν παραμένουν αναπάντητα.
Η αγορά είχε αρχίσει να προεξοφλεί ένα σενάριο αποκλιμάκωσης, οδηγώντας προσωρινά την τιμή του Brent κάτω από τα 100 δολάρια. Ωστόσο, το διάγγελμα του Τραμπ ανέτρεψε αυτή την προσδοκία. Το Brent κινείται πλέον πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 7%, ενώ το αμερικανικό WTI πλησιάζει τα 104 δολάρια. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η άνοδος δεν οφείλεται μόνο στη σκληρή ρητορική του Τραμπ περί «επιστροφής του Ιράν στη λίθινη εποχή», αλλά κυρίως στο γεγονός ότι δεν δόθηκε κανένα σαφές σήμα για το πώς και πότε θα αποκλιμακωθεί η κρίση. Ο Stephen Innes της SPI Asset Management σχολιάζει ότι «η αγορά διαπραγματευόταν προσδοκίες. Όταν ο Τραμπ μίλησε, δεν τις επιβεβαίωσε – τις διέλυσε».
Το κλίμα επιδεινώθηκε άμεσα στις αγορές μετοχών. Τα futures της Wall Street υποχωρούν αισθητά, με εκείνα του Dow Jones να χάνουν πάνω από 400 μονάδες, του S&P 500 περίπου 1,1% και του Nasdaq 1,3%. Στην Ευρώπη, τα futures του STOXX 600 υποχωρούν σχεδόν 2%, ενώ οι δείκτες DAX και CAC 40 αναμένεται επίσης να ανοίξουν έντονα πτωτικά. Στην Ασία, όλοι οι δείκτες ολοκλήρωσαν τις συνεδριάσεις στο κόκκινο, ενώ πριν από το διάγγελμα Τραμπ επικρατούσαν ανοδικές τάσεις. Η εικόνα είναι σαφής: μετά από ένα σύντομο ράλι ελπίδας για ειρήνη, οι αγορές επιστρέφουν σε «mode άμυνας».
Στο επίκεντρο της ανησυχίας παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Το γεγονός ότι ο Τραμπ δεν παρουσίασε κανένα συγκεκριμένο σχέδιο για το άνοιγμά τους και κάλεσε τους συμμάχους να βρουν το θάρρος για την προστασία της ναυσιπλοΐας προκαλεί έντονους φόβους για μία παρατεταμένη κρίση. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η διαταραχή στις ροές ενέργειας των τελευταίων εβδομάδων δεν έχει ακόμη πλήρως αποτυπωθεί στην παγκόσμια οικονομία και ότι ένα «διαδοχικό σοκ» εφοδιασμού είναι πιθανό μέσα στον Απρίλιο. Ιδιαίτερα εκτεθειμένη είναι η Ασία, καθώς απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του LNG που διέρχεται από το κρίσιμο αυτό πέρασμα.
Η εκτόξευση του πετρελαίου αναζωπυρώνει τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό – τον συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής ανάπτυξης που είχε ήδη ταράξει τις αγορές τον Μάρτιο. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων ανεβαίνουν και πάλι, με το 10ετές να κινείται πάνω από το 4,3%, καθώς οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα σενάρια μείωσης επιτοκίων. Πλέον, η αγορά προεξοφλεί αυξήσεις επιτοκίων, σε πλήρη ανατροπή των προσδοκιών που υπήρχαν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Αντί να λειτουργήσει ως ασφαλές καταφύγιο, ο χρυσός υποχωρεί, καθώς η αγορά τιμολογεί πλέον υψηλότερο πληθωρισμό και πιο «σφιχτή» νομισματική πολιτική. Η τιμή spot υποχωρεί κατά 2% στα 4.664,39 δολάρια ανά ουγγιά, διακόπτοντας ένα ανοδικό σερί τεσσάρων ημερών, ενώ τα προθεσμιακά συμβόλαια στις ΗΠΑ καταγράφουν ακόμη μεγαλύτερη πτώση, -2,5%, στα 4.691,10 δολάρια. Η διόρθωση έρχεται μετά το πρόσφατο ράλι που είχε οδηγήσει τον χρυσό στα υψηλότερα επίπεδα από τις 19 Μαρτίου, πριν από το διάγγελμα Τραμπ. Αναλυτές αποδίδουν την κίνηση στη σκληρή ρητορική του Αμερικανού προέδρου, που ενίσχυσε τα σενάρια για παρατεταμένες επιθέσεις και αύξησε την αβεβαιότητα για τα επιτόκια. Την ίδια ώρα, η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων και η ενίσχυση του δολαρίου ασκούν επιπλέον πιέσεις στο πολύτιμο μέταλλο, περιορίζοντας την ελκυστικότητά του. Σημειώνεται ότι ο χρυσός είχε ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα τον Μάρτιο, καταγράφοντας πτώση 11% – τη χειρότερη μηνιαία επίδοση από το 2008. Χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου και χωρίς ορατή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η αβεβαιότητα παραμένει κυρίαρχη στις αγορές και οι απώλειες συνεχίζονται. Οι υψηλές τιμές ενέργειας πλήττουν τις τσέπες όλων.