Το 2025 αποτέλεσε έτος συρρίκνωσης για το λιανικό εμπόριο σε πραγματικούς όρους, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας. Η ΕΣΕΕ προειδοποιεί για δύο ιδιαίτερα ανησυχητικά στοιχεία: α) ότι ακόμη και σε ονομαστικές τιμές, καταγράφεται η μικρότερη αύξηση τζίρου από το 2020 και β) ότι σε πραγματικούς όρους είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος συρρίκνωσης (-0,4%) του ισχυρότερου κλάδου και μεγαλύτερου εργοδότη της οικονομίας. Οι ασθενείς επιδόσεις του εμπορίου ενδέχεται να περιορίσουν το προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης, λόγω της παραδοσιακά ισχυρής εξάρτησης του κλάδου από την κατανάλωση.
Η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο να διαμορφώνεται σε 27,33 δισ. ευρώ από 26,79 δισ. ευρώ το 2024. Ωστόσο, αυτή η αύξηση είναι η χαμηλότερη από το 2020 έως σήμερα. Από την ανάλυση του δωδεκαμήνου 2025 προκύπτει οριακή πτώση (0,4%) σε πραγματικές τιμές στον κύκλο εργασιών του κλάδου. Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι η πτώση του κύκλου εργασιών φαίνεται να παγιώνεται τα τελευταία τρία έτη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση των πραγματικών τους πωλήσεων κατά 5,6%, ενώ για το σύνολο των ΜμΕ στο λιανικό, ο κύκλος εργασιών εμφάνισε σημαντική πτώση κατά 2,4%. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι πωλήσεις υποχώρησαν κατά 2,9%, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις παρουσίασαν πτώση 3,9%. Αντίθετα, οι μεσαίες επιχειρήσεις είδαν τον πραγματικό τους τζίρο να ενισχύεται κατά 2,1%.
Ένα μικρό μόνο τμήμα των αυξημένων τουριστικών εισπράξεων, οι οποίες το 2025 ανήλθαν σε 23,63 δισ. ευρώ, κατευθύνθηκε στο εμπόριο. Αυτό το εύρημα καλεί για περαιτέρω δράσεις ώστε να επαναπροσδιοριστεί το “brand name” της Ελλάδας ως χώρας προορισμού αγορών. Το 2025 καταγράφηκε επίσης πολύ ισχυρή ποσοστιαία αύξηση στην κατηγορία «Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα» (+31,7%), γεγονός που ενδέχεται να σηματοδοτεί μια ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε πιο φθηνά και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη.
Στις επιμέρους κατηγορίες λιανικού εμπορίου, οι μεγαλύτερες αυξήσεις του τζίρου εντοπίστηκαν στις κατηγορίες: «Αθλητικός εξοπλισμός» (+5,7%), «Η/Υ και περιφερειακές μονάδες» (+5,2%), «Παιχνίδια» (+4,7%), «Καλλυντικά και προϊόντα καλλωπισμού» (+4,0%) και «Φωτιστικά, Έπιπλα και λοιπά είδη» (+3,7%). Αντίθετα, οι κατηγορίες με τη μεγαλύτερη πραγματική πτώση τζίρου περιλαμβάνουν τον «Τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό» (-10,2%) και τις «Εφημερίδες και γραφική ύλη» (-7,5%).
Η ΕΣΕΕ θίγει και το ζήτημα της επανεμφάνισης ακάλυπτων επιταγών στην αγορά, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους, γεγονός που υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας. Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Στ. Καφούνης, δήλωσε ότι η μείωση του τζίρου είναι πιο αισθητή στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, κλονίζοντας τη βιωσιμότητά τους. Την ίδια στιγμή, οι υψηλότερες πωλήσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις εξανεμίζονται από τα υπέρογκα κόστη λειτουργίας.
Η αγορά ζητά αναθέρμανση με μέτρα στήριξης και ελάφρυνσης βαρών, καθώς η στενότητα στην αγορά επιβεβαιώνεται από την αύξηση των κλειστών καταστημάτων και των ακάλυπτων επιταγών. Είναι απαραίτητες ρυθμίσεις που θα μειώνουν φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, θα διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και θα προστατεύουν τον υγιή ανταγωνισμό. Για να διαδραματίσει το εμπόριο το ρόλο του ως καταλύτης και επιταχυντής της ανάπτυξης, χρειάζονται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και επικαιροποιημένες πολιτικές που θα το διασυνδέουν με τον τουρισμό, την αγροδιατροφή και τη βιομηχανία.