Η εκρηκτική άνοδος, καθώς και οι εξίσου θεαματικές πτώσεις στην τιμή του χρυσού, φέρνουν στο προσκήνιο έναν παράγοντα που μέχρι πρότινος δεν είχε τόσο κεντρικό ρόλο: την Κίνα. Αναλυτές παρατηρούν ότι πίσω από τη μεταβλητότητα των τελευταίων εβδομάδων κρύβεται έντονη κερδοσκοπική δραστηριότητα από Κινέζους επενδυτές, με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, να αναφέρεται σε «απείθαρχες» κινήσεις που θυμίζουν κλασική κερδοσκοπία.
Στις 29 Ιανουαρίου, η τιμή του χρυσού εκτινάχθηκε σε ιστορικό υψηλό των 5.594 δολαρίων ανά ουγγιά, για να καταγράψει πτώση σχεδόν 10% την επόμενη ημέρα – τη μεγαλύτερη πτώση εδώ και δεκαετίες. Έκτοτε, το πολύτιμο μέταλλο δυσκολεύεται να διατηρηθεί σταθερά πάνω από τα 5.000 δολάρια, με τις ημερήσιες διακυμάνσεις να θυμίζουν περισσότερο κερδοσκοπικό trade παρά κλασικό «ασφαλές καταφύγιο». Το πρωί της Παρασκευής, η τιμή υποχωρεί και πάλι κάτω από το όριο αυτό.
Σύμφωνα με στοιχεία της Capital Economics, οι τοποθετήσεις σε κινεζικά ETF που συνδέονται με τον χρυσό έχουν υπερδιπλασιαστεί από τις αρχές του 2025. Παράλληλα, οι όγκοι συναλλαγών στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Στο κινεζικό χρηματιστήριο εμπορευμάτων, Shanghai Futures Exchange, οι μέσοι ημερήσιοι όγκοι από την αρχή του έτους πλησιάζουν τους 540 τόνους, μετά το ήδη ρεκόρ του 2025 με 457 τόνους ημερησίως. Η ένταση των κινήσεων ώθησε το Shanghai Gold Exchange να αυξήσει επανειλημμένα τα περιθώρια ασφάλισης, προσπαθώντας να περιορίσει τη μεταβλητότητα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αυξημένη χρήση μόχλευσης, παρά τις διαδοχικές αυξήσεις στα margins, ενισχύει τις απότομες διακυμάνσεις. Όπως προειδοποιούν, η αυξανόμενη χρήση futures και leverage δεν παραπέμπει σε επενδυτές που αναζητούν απλώς «ασφάλεια», αλλά σε πιο επιθετική τοποθέτηση με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
Η αυξημένη συμμετοχή Κινέζων επενδυτών δεν είναι τυχαία. Σε μια οικονομία όπου οι επιλογές επένδυσης για τα νοικοκυριά είναι περιορισμένες, με την αγορά ακινήτων σε ύφεση και τα επιτόκια καταθέσεων κοντά στο 1%, ο χρυσός προβάλλει ως αξιόπιστη εναλλακτική. Σύμφωνα με την ANZ Research, ο χρυσός αντιστοιχεί σήμερα περίπου στο 1% των περιουσιακών στοιχείων των κινεζικών νοικοκυριών, ποσοστό που εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί στο 5% στο εγγύς μέλλον. Η αντίληψη ότι λειτουργεί ως «ασφαλιστήριο συμβόλαιο» ενισχύει τη ζήτηση, ιδίως σε περιβάλλον πιεσμένων τιμών ακινήτων.
Ταυτόχρονα, υπάρχει και στρατηγική διάσταση. Στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής αποδολαριοποίησης, το Πεκίνο ενισχύει τη θέση του σε χρυσό. Τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι οι κινεζικές τοποθετήσεις σε αμερικανικά ομόλογα έχουν υποχωρήσει στα 682 δισ. δολάρια (Νοέμβριος 2025), μειωμένες κατά 11% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας αύξησε τα αποθέματά της σε χρυσό για 15 συνεχόμενους μήνες έως και τον Ιανουάριο, ανεβάζοντάς τα – σύμφωνα με αναφορές – περίπου στους 2.300 τόνους.
Η μεγάλη εικόνα παραμένει σύνθετη. Παράγοντες όπως οι προσδοκίες για τα επιτόκια στις ΗΠΑ και οι γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν να στηρίζουν τη ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα. Ωστόσο, η κλίμακα της κινεζικής συμμετοχής φαίνεται να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής της μεταβλητότητας. Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται από το αν ο χρυσός αποτελεί ασφαλές καταφύγιο, στο κατά πόσο η κινεζική αγορά διογκώνει μια νέα κερδοσκοπική φούσκα. Εάν η μόχλευση συνεχίσει να αυξάνεται και οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις ενταθούν, δεν αποκλείεται οι επόμενες κινήσεις να είναι εξίσου απότομες – είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω. Σε κάθε περίπτωση, η Κίνα δείχνει ότι δεν είναι απλώς ένας μεγάλος αγοραστής χρυσού. Είναι, ολοένα και περισσότερο, ο βασικός ρυθμιστής του παλμού της παγκόσμιας αγοράς.