Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας αγοράς σπανίων γαιών, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον καθορισμό των τιμών, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι τιμές αναφοράς θα καθορίζονται από το πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης που έχει αναπτύξει το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, γνωστό ως Open Price Exploration for National Security (OPEN).
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την υποστήριξη των τιμών αναφοράς από δασμούς, σε περιπτώσεις υποψιών για dumping ή ανισορροπίας στην παγκόσμια προσφορά, γεγονός που έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το αν αυτοί οι δασμοί θα εφαρμόζονται σε όλα τα προϊόντα που περιέχουν κρίσιμα ορυκτά. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε αναφέρει τον Φεβρουάριο την ανάγκη οι ΗΠΑ και άλλες 50 χώρες να επιβάλουν «τιμές αναφοράς για τα κρίσιμα ορυκτά σε κάθε στάδιο παραγωγής» τους.
Το πρόγραμμα OPEN ξεκίνησε το 2023 από την Υπηρεσία Προηγμένων Αμυντικών Ερευνητικών Προγραμμάτων (DARPA) του Πενταγώνου, με στόχο να υπολογίζει την κατάλληλη τιμή ενός μετάλλου, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος εργασίας, επεξεργασίας και άλλες δαπάνες της παραγωγικής διαδικασίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει αρχικά να εφαρμόσει το μοντέλο τιμολόγησης της OPEN σε τουλάχιστον τέσσερα κρίσιμα ορυκτά: γερμάνιο, γάλλιο, αντιμόνιο και βολφράμιο, προτού επεκταθεί και σε άλλα. Ένας σημαντικός παράγοντας στο αμερικανικό σχέδιο είναι η Κίνα και η χειραγώγηση της αγοράς σπανίων γαιών, για την οποία συχνά κατηγορείται το Πεκίνο.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ή μεταποιητής ορυκτών, πολλά από τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Το Πεκίνο έχει χρησιμοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα για να πιέσει καθοδικά τις παγκόσμιες τιμές, γεγονός που έχει οδηγήσει σε λουκέτα δυτικών ανταγωνιστών. Οι Κινέζοι αξιωματούχοι αρνούνται τις κατηγορίες για dumping και δηλώνουν ότι διαχειρίζονται τις εξαγωγές ορυκτών σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Σήμερα, είναι δύσκολο για τους κατασκευαστές που χρησιμοποιούν γερμάνιο, αντιμόνιο, γάλλιο και άλλα κρίσιμα ορυκτά να εκτιμήσουν αν οι κινεζικές τιμές αντικατοπτρίζουν πραγματικά τη δυναμική προσφοράς και ζήτησης. Δεν είναι σαφές αν οι τιμές που θα προκύπτουν από την τεχνητή νοημοσύνη θα είναι μεταβλητές ή σταθερές, ούτε αν θα καθορίζονται μεταξύ των ΗΠΑ και μεμονωμένων συμμάχων ή θα ισχύουν για ολόκληρο το εμπορικό μπλοκ. Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής παραμένει ασαφές, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ πρέπει πρώτα να πείσει δεκάδες συμμάχους να συμμετάσχουν, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα.