Η παγκόσμια επιχειρηματική σκηνή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας και μετασχηματισμού, με τη γεωστρατηγική να αναδεικνύεται σε κυρίαρχο παράγοντα διαμόρφωσης του λειτουργικού περιβάλλοντος. Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΥ, 2026 Geostrategic Outlook, οι γεωπολιτικές δυναμικές αναμένεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν καθοριστικά τις αγορές και τις επιχειρήσεις και το 2026.

Η έκθεση παρουσιάζει τις 10 κρισιμότερες γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμένεται να καθορίσουν αυτή τη χρονιά, σε τρεις βασικούς άξονες:

Νέοι κανόνες και νόρμες

  1. Κρατικός παρεμβατισμός: Ο ρόλος του κράτους θα συνεχίσει να επηρεάζει το οικονομικό γίγνεσθαι μέσω κρατικών επιχορηγήσεων, περιοριστικών εμπορικών πολιτικών και κρατικών συμμετοχών σε εταιρείες.
  2. Εμπόριο υπό πίεση: Το διεθνές εμπόριο θα διαμορφωθεί από τον εμπορικό ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας, με δασμούς και περιορισμούς στις εξαγωγές να φέρνουν νέες προκλήσεις για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
  3. Κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη και cybersecurity: Με την άνοδο των κυβερνοεπιθέσεων, τα κράτη αναβαθμίζουν την ψηφιακή τους κυριαρχία, εστιάζοντας στο AI και το cybersecurity.

Γεωπολιτική των πόρων

  1. Λειψυδρία: Τα φαινόμενα λειψυδρίας επηρεάζουν τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπους, αναδιαμορφώνοντας τις σχέσεις μεταξύ κρατών και προκαλώντας πολιτικές κρίσεις.
  2. «Μάχη» για τις σπάνιες γαίες: Οι σπάνιες γαίες, σημαντικές για ψηφιακές τεχνολογίες και αμυντικά συστήματα, δημιουργούν νέο πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού.
  3. Χρέος, κεφάλαιο και συναλλάγματα: Το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει υπερφορτωθεί από δανεισμό, με υψηλά κόστη εξυπηρέτησης του χρέους να επηρεάζουν τη σταθερότητα των κρατών.

Πεδία αντιπαράθεσης

  1. Βόρεια Αμερική: Πολιτική μεταβλητότητα: Η περιοχή θα χαρακτηρίζεται από έντονες διακυμάνσεις, με τον Καναδά και το Μεξικό να προσαρμόζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ.
  2. Ασία-Ειρηνικός: Οικονομική ασφάλεια: Η περιοχή θα παραμείνει το βασικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με τις κυβερνήσεις να επιδιώκουν ισορροπία μεταξύ εγχώριας οικονομίας και εθνικής ασφάλειας.
  3. Ευρώπη: Σε σταυροδρόμι: Η Ευρώπη θα βρεθεί σε ένα σταυροδρόμι σε θέματα ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας, επηρεαζόμενη από εξωτερικές και εσωτερικές δυνάμεις.
  4. Μέση Ανατολή: Ανασύνταξη: Το 2026 θα είναι έτος ανασύνταξης για τη Μέση Ανατολή, με τοπικούς και εξωτερικούς παράγοντες να επαναξιολογούν τις θέσεις τους.

Όπως σημειώνει ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος, «ο κόσμος εισέρχεται, το 2026, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, υπό την επήρεια μιας σειράς από ανατρεπτικές, διαρκώς επιταχυνόμενες και αλληλένδετες δυνάμεις». Η γεωστρατηγική ανάλυση πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής των επιχειρήσεων, ώστε να γίνουν πιο ανθεκτικές στους αναδυόμενους κινδύνους και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες για τη δημιουργία αξίας.

Προτάσεις στρατηγικής για μετριασμό κινδύνων

Για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν σε αυτό το τοπίο μεγάλων αλλαγών, οι οργανισμοί πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες. Η έκθεση της EY προτείνει τις εξής τρεις προτεραιότητες:

  1. Οικοδόμηση ανθεκτικότητας: Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απαιτεί στρατηγική προσέγγιση που περιλαμβάνει σχεδιασμό σεναρίων και αξιολόγηση κινδύνων.
  2. Εμπλοκή περισσότερων διευθύνσεων: Η διαχείριση γεωστρατηγικών θεμάτων απαιτεί διατμηματική συνεργασία και καλύτερο συντονισμό των ομάδων.
  3. Προσαρμογή στρατηγικής: Η υιοθέτηση στρατηγικής εναρμονισμένης με τη γεωπολιτική μπορεί να βοηθήσει στη λήψη συνεπών αποφάσεων σχετικά με επενδύσεις.