Η ΑΑΔΕ βάζει τέλος στα «ΑΦΜ μιας χρήσης» με την υιοθέτηση του δείκτη ομοιότητας Jaccard, ο οποίος μπορεί να προσδιορίσει κατά πόσον «μοιάζουν» δύο διαφορετικά σύνολα δεδομένων. Στόχος του νέου μοντέλου είναι να προστατεύσει το Δημόσιο από τις εταιρείες «μαϊμού», οι οποίες ζημιώνουν εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι πρότινος, οι έρευνες των ελεγκτικών υπηρεσιών δυσκολεύονταν να αποκαλύψουν τον πολύπλοκο σχεδιασμό διαφορετικών εταιρειών με διαφορετικούς ΑΦΜ και «αχυρανθρώπους».
Το νέο μοντέλο ανίχνευσης επιχειρηματικών συσχετίσεων που εισάγει η ΑΑΔΕ θα εντοπίζει επαναλαμβανόμενα μοτίβα με πολλαπλά ΑΦΜ και διαδοχικά χρέη διαφορετικών επιχειρήσεων, αλλάζοντας ριζικά τη λογική των ελέγχων. Ο δείκτης Jaccard μπορεί να μετρά πόσο «μοιάζουν» δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ως προς τα πρόσωπα, τις διευθύνσεις και τα μοτίβα συμπεριφοράς τους, αποκαλύπτοντας έτσι όλα τα παράνομα κυκλώματα.
Μια σημαντική παράμετρος που αλλάζει είναι η χρήση των «ΑΦΜ μιας χρήσης», που εκδίδονταν από επιτήδειους, είτε σε αλλοδαπά πρόσωπα είτε σε ανύπαρκτα με πλαστές ταυτότητες, προκειμένου να δημιουργηθούν εταιρείες «μαϊμού» που στη συνέχεια φορτώνονταν χρέη και έβαζαν «λουκέτο». Ο νέος αλγόριθμος μπορεί να αποκαλύπτει την πορεία και κάθε παραβάτη, εντοπίζοντας όλα τα ψηφιακά αποτυπώματα σε κάθε «γέννηση» και «θάνατο» εταιρείας του κυκλώματος.
Ο δείκτης Jaccard μπορεί να καταγράφει ποιο πρόσωπο εμφανίζεται σε ποια εταιρεία, πόσες φορές επαναλαμβάνεται το ίδιο πρόσωπο σε διαφορετικά σχήματα, ποιες ΑΦΜ διαδέχονται άλλα, ποιες επιχειρήσεις έχουν κοινές ή γειτνιάζουσες διευθύνσεις και ποια φυσικά πρόσωπα έχουν ρόλους διαχείρισης ή εκπροσώπησης.
Η νέα στρατηγική προβλέπει ότι ο επιτόπιος έλεγχος θα ενεργοποιείται μόνον αφότου τα δεδομένα έχουν αποκαλύψει την πλήρη δομή του κυκλώματος, ώστε το οργανωμένο δίκτυο να γίνεται εμφανές. Οι ελεγκτές θα κάνουν έφοδο ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία του κυκλώματος, έχοντας ήδη σχηματισμένη εικόνα.
Το κύκλωμα που στοχεύει η ΑΑΔΕ λειτουργεί ως εξής: αχυράνθρωποι χωρίς περιουσιακά στοιχεία εμφανίζονται ως διαχειριστές, δημιουργούνται εικονικές εταιρείες, συσσωρεύονται μεγάλα χρέη σε ΦΠΑ και ΕΦΚΑ, και οι εταιρείες εξαφανίζονται, εμφανίζοντας νέες με νέο ΑΦΜ και νέο «αχυράνθρωπο».
Τα αντίμετρα της ΑΑΔΕ περιλαμβάνουν το «κλείδωμα» των ΑΦΜ και τη διακοπή της δυνατότητας έκδοσης τιμολογίων σε εταιρείες που χαρακτηρίζονται ως «φαντάσματα». Επίσης, θα γίνονται ειδικοί έλεγχοι στο ΓΕΜΗ για την ανίχνευση αλλοδαπών υπηκόων που χρησιμοποιούνται για την ίδρυση εταιρειών «μαϊμού».
Με το νέο μοντέλο ανίχνευσης, η ΑΑΔΕ μπορεί να απενεργοποιεί άμεσα τα «ΑΦΜ μιας χρήσης», σεβόμενη την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκρινε ότι η απενεργοποίηση ΑΦΜ χωρίς αδιάσειστες αποδείξεις παραβιάζει το Σύνταγμα.
Κατά τη διάρκεια του 2025, στο πλαίσιο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, «πάγωσαν» 28 ΑΦΜ φυσικών προσώπων και εταιρειών, ενώ εντοπίστηκαν 9.309 «κόκκινα» ΑΦΜ. Για το τρέχον έτος, οι ελεγκτικές αρχές στοχεύουν ΑΦΜ με 380 επιχειρήσεις για «φέσια» 43 εκατ. ευρώ.
Η απενεργοποίηση ΑΦΜ πραγματοποιείται όταν διαπιστώνεται ότι έχουν δηλωθεί ψευδή ή ανακριβή στοιχεία ή χρησιμοποιήθηκε πλαστό ταυτοποιητικό έγγραφο. Όταν ένας ΑΦΜ απενεργοποιείται, ο κάτοχος χάνει τη δυνατότητα για οποιαδήποτε νόμιμη οικονομική δραστηριότητα, όπως η έκδοση ή η λήψη τιμολογίων, η υποβολή φορολογικών δηλώσεων, η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες του myAADE και η δυνατότητα συμμετοχής σε διαγωνισμούς.