Αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Amazon, η Alphabet και η Microsoft επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη, προσπαθώντας να αποκτήσουν το προβάδισμα σε αυτή τη νέα εποχή. Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα, σε μία μόνο ημέρα, περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιοποίηση εξαφανίστηκαν. Η αιτία της κατάρρευσης έχει αναγνωριστεί ως η επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, ενός βοηθητικού προγράμματος που αυτοματοποιεί διάφορες εργασίες γραφείου.
Αυτή η εξέλιξη έχει αλλάξει τους κανόνες ενός τεχνολογικού τομέα που μέχρι πρόσφατα απολάμβανε άνευ προηγουμένου ρευστότητα στην επιχειρηματική ιστορία. «Στον παγκόσμιο αγώνα για κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη, οι αμερικανικές εταιρείες ειδικότερα πραγματοποιούν τεράστιες κεφαλαιακές επενδύσεις», τονίζουν παράγοντες της αγοράς.
Η Amazon σχεδιάζει να επενδύσει 200 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026, κυρίως σε κέντρα δεδομένων και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, ακολουθούμενη από την Google, η οποία επενδύει 175 έως 185 δισεκατομμύρια δολάρια σε παρόμοια έργα. Άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Meta, η Microsoft και η Oracle πραγματοποιούν επίσης σημαντικές επενδύσεις, εντείνοντας τον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης στη Silicon Valley.
«Αυτό που κρύβεται πίσω από αυτούς τους τεράστιους αριθμούς είναι μια στρατηγική κίνηση για την απόκτηση ελέγχου των δεδομένων, της υπολογιστικής ισχύος και του μέλλοντος της οικονομίας της Τεχνητής Νοημοσύνης», εξηγούν οι παράγοντες της αγοράς. Η λογική είναι ότι όποιος κατέχει τα πιο ισχυρά κέντρα δεδομένων μπορεί να εκπαιδεύσει και να κλιμακώσει πιο ισχυρά μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης από τον ανταγωνισμό.
Ωστόσο, οι επενδυτές εκφράζουν ανησυχίες. Αυξάνεται ο σκεπτικισμός σχετικά με το αν το επιχείρημα του «μεγαλύτερου κέντρου δεδομένων» είναι αρκετό για να εξασφαλίσει μερίδιο αγοράς και κέρδη. «Οι επενδυτές και οι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί και πωλούν τις μετοχές τους. Ανησυχούν για τις υψηλές πιέσεις κόστους που προκαλεί η Τεχνητή Νοημοσύνη και τον φόβο έκρηξης της φούσκας», προσθέτουν.
Η μετοχή της Alphabet υποχώρησε σχεδόν κατά 10%, ενώ της Amazon κατά 16%. Ακόμη και η Nvidia, μια εταιρεία με υψηλά κέρδη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, έχει χάσει περίπου το 4% της αξίας της από την αρχή του έτους. Η Microsoft, παρά τη σταθερή της επιχειρηματική δραστηριότητα, έχει σημειώσει πτώση 16% από την αρχή του έτους.
Οι Financial Times προειδοποιούν ότι «αν και οι εκρηκτικές δαπάνες για επενδύσεις στην ΑΙ είναι εντυπωσιακές, εγείρουν το ερώτημα εάν υπάρχει βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο πέρα από τα κέντρα δεδομένων». Ήδη, αρκετοί τεχνολογικοί κολοσσοί αναγκάζονται να δανειστούν για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξή τους. Η Alphabet, για παράδειγμα, προχώρησε στην έκδοση 100ετών ομολόγων, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στον τομέα από την κορύφωση της φούσκας των dot-com στη δεκαετία του '90.
Οι δαπάνες της Alphabet αυξάνονται σημαντικά, με τις επενδύσεις σε ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό να έχουν αυξηθεί κατά 75% το 2025. Η εταιρεία σχεδιάζει επενδύσεις ύψους 175 έως 185 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2026, κυρίως για κέντρα δεδομένων και υποδομές. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που οδηγεί στην άνοδο αυτής της νέας αγοράς ομολόγων από τεχνολογικούς κολοσσούς προέρχεται από ένα επίπεδο έκδοσης χρέους που σπάνια παρατηρήθηκε μέχρι πρόσφατα», αναφέρουν οι παράγοντες της αγοράς.
Συνολικά, οι Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft και Oracle είχαν ήδη εκδώσει το 2025 ομόλογα ύψους 165 δισεκατομμυρίων δολαρίων και 90 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες. Η Morgan Stanley αναμένει ότι τα δάνεια από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας θα φτάσουν τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
«Η αύξηση των καθαρών εκδόσεων ομολόγων είναι σε μεγάλο βαθμό μια μη χρηματοοικονομική ιστορία και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι κεφαλαιακές δαπάνες για την ΑΙ, που θα μπορούσαν να απαιτήσουν πιο μαζικές δημόσιες συμβάσεις από το συνηθισμένο», γράφουν οι αναλυτές της Barclays. Μετά την ανακοίνωση της τελευταίας αύξησης των προβλέψεων κεφαλαιακών δαπανών από την Alphabet, οι μετοχές του τεχνολογικού κλάδου υποχώρησαν αισθητά, ειδικά στον δείκτη Nasdaq, ο οποίος έκλεισε σε αρνητικό έδαφος για αρκετές συνεχόμενες ημέρες.
Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν τον κίνδυνο μιας «φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης». Δηλαδή, αν η εκστρατεία «διαφήμισης» της τεχνητής νοημοσύνης διογκώσει τα θεμελιώδη μεγέθη και τελικά οδηγήσει σε μια επώδυνη και δαπανηρή διόρθωση της αγοράς. «Αν η ευφορία που περιβάλλει την τεχνητή νοημοσύνη ωθεί τις εταιρείες να επενδύουν ασύλληπτα ποσά, χωρίς να επιδείξουν σαφείς δρόμους προς την κερδοφορία, μακροπρόθεσμα θα μπορούσαν να προκύψουν βαθιές οικονομικές ρωγμές», προειδοποιούν οι αναλυτές.
Η ζήτηση για ασφάλιση κατά της πιστωτικής αθέτησης έχει αυξηθεί, με τα συμβόλαια CDS να επανέρχονται στο προσκήνιο. Τα CDS των Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Nvidia και Oracle έχουν κεφαλαιοποίηση αγοράς 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το κόστος των CDS έχει εκτοξευθεί, πενταπλασιάζοντας το κόστος της ασφάλισης.