Σχεδόν έναν χρόνο πριν, ένα σχετικά άγνωστο κινεζικό εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης, η DeepSeek, κατάφερε να ταράξει συθέμελα τις παγκόσμιες αγορές τεχνολογίας. Η παρουσίαση των μοντέλων της αμφισβήτησε ευθέως την αμερικανική κυριαρχία στην ΑΙ, προκαλώντας πανικό στις αγορές.
Τον Ιανουάριο του 2025, με την παρουσίαση του reasoning Model R1, οι μετοχές-βαρόμετρα της ΑΙ οικονομίας κατέρρευσαν μέσα σε ώρες. Η Nvidia έχασε σχεδόν 17% και περίπου 600 δισ. δολάρια κεφαλαιοποίησης σε μία ημέρα, ενώ η Broadcom και η ASML υποχώρησαν επίσης σημαντικά. Έντεκα μήνες μετά, το τοπίο έχει αλλάξει ριζικά, με τις ίδιες εταιρείες να καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά. Η Nvidia έγινε η πρώτη εταιρεία παγκοσμίως με αποτίμηση 5 τρισ. δολαρίων, η Broadcom έκλεισε το 2025 με άνοδο 49% και η ASML με κέρδη 36%. Η DeepSeek παραμένει ενεργή, αλλά χωρίς να προκαλεί σεισμούς.
Η αρχική αναταραχή δεν αφορούσε απλώς ένα νέο μοντέλο, όπως εξηγεί η Haritha Khandabattu, senior director analyst της Gartner στο CNBC. Ο Ιανουάριος προκάλεσε μια ευρεία ανατιμολόγηση, καθώς άλλαξε τις παγκόσμιες αντιλήψεις για το κόστος των frontier models και την ανταγωνιστικότητα της Κίνας. Η DeepSeek είχε προηγουμένως παρουσιάσει το ανοιχτού κώδικα μοντέλο V3, ισχυριζόμενη ότι εκπαιδεύτηκε με λιγότερους και λιγότερο ισχυρούς επεξεργαστές από εκείνους που χρησιμοποιούν κολοσσοί όπως η OpenAI και η Google. Το R1, λίγες εβδομάδες αργότερα, έδειξε επιδόσεις αντίστοιχες ή και ανώτερες από κορυφαία δυτικά μοντέλα.
Το μήνυμα ήταν σαφές: αν η ΑΙ μπορεί να παραχθεί με πολύ χαμηλότερο κόστος υπολογιστικής ισχύος, τότε η επενδυτική λογική γύρω από τα data centers, τα chips και τους hyperscalers τίθεται υπό αμφισβήτηση. Ωστόσο, οι επτά αναβαθμίσεις των V3 και R1 που παρουσίασε η DeepSeek δεν προκάλεσαν την ίδια αντίδραση στην αγορά. Οι νεότερες εκδόσεις θεωρήθηκαν «αξιόπιστες βελτιώσεις» και όχι ριζικά άλματα, ενώ οι φόβοι ότι το φθηνότερο ΑΙ θα έφερνε απότομη επιβράδυνση στις επενδύσεις διαψεύστηκαν.
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι οι περιορισμοί στην υπολογιστική ισχύ. Η DeepSeek δυσκολεύεται να προχωρήσει σε εντελώς νέο μοντέλο λόγω έλλειψης advanced compute. Η εταιρεία φέρεται να καθυστέρησε την κυκλοφορία του R2, καθώς αντιμετώπισε προβλήματα εκπαίδευσης σε εγχώριους επεξεργαστές της Huawei, στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης της εξάρτησης από αμερικανικά chips. Οι περιορισμοί εξαγωγών των ΗΠΑ στην Κίνα παραμένουν καθοριστικοί.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες της Δύσης δεν έμειναν στάσιμες. Η OpenAI παρουσίασε το GPT-5, η Anthropic το Claude Opus 4.5, ενώ η Google λάνσαρε το Gemini 3. Ο έντονος ρυθμός κυκλοφοριών καθησύχασε τις αγορές ότι δεν επίκειται άμεση «εμπορευματοποίηση-σοκ» της ΑΙ. Ωστόσο, κανείς δεν θεωρεί ότι η ιστορία έχει τελειώσει. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, η DeepSeek δημοσίευσε νέα ερευνητική εργασία για πιο αποδοτικούς τρόπους εκπαίδευσης μοντέλων. Όπως προειδοποιεί ο Dan Ives της Wedbush Securities, «θα υπάρξει κι άλλη DeepSeek». Ίσως όχι αύριο, αλλά το σοκ του Ιανουαρίου απέδειξε ότι η παγκόσμια κούρσα Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένει ανοιχτή και ικανή να αιφνιδιάσει ξανά.