Οι διεθνείς αγορές βρέθηκαν σε κατάσταση έντονης νευρικότητας τη Δευτέρα, καθώς η κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη σχετικά με τη Γροιλανδία προκάλεσε μαζικές ρευστοποιήσεις σε μετοχές και νέο ιστορικό υψηλό για τον χρυσό. Οι επενδυτές αναζητούν ασφάλεια, καθώς επανέρχεται στο προσκήνιο το σενάριο ενός νέου, παρατεταμένου εμπορικού πολέμου.

Οι ευρωπαϊκοί δείκτες καταγράφουν απώλειες άνω του 1%, με τον Stoxx 600 να κατευθύνεται προς τη χειρότερη συνεδρίαση των τελευταίων δύο μηνών. Ισχυρές πιέσεις δέχθηκαν οι μετοχές πολυτελείας και οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι αυτοί οι κλάδοι θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή των δασμών. Η BMW σημείωσε πτώση 3,5%, ενώ οι βασικοί δείκτες σε Φρανκφούρτη, Παρίσι και Λονδίνο κινήθηκαν πτωτικά.

Στις ΗΠΑ, τα futures του S&P 500 και του Nasdaq υποχωρούν πάνω από 1%, αν και οι αγορές παρέμειναν κλειστές λόγω αργίας.

Ο χρυσός εκτοξεύθηκε σε νέο ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 4.690 δολάρια η ουγγιά, επιβεβαιώνοντας τη στροφή των επενδυτών σε ασφαλή καταφύγια. Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται και στο ασήμι, ενώ το ελβετικό φράγκο και το ιαπωνικό γεν ενισχύθηκαν έναντι του δολαρίου. Το δολάριο, από την άλλη, βρίσκεται σε τροχιά υποτίμησης, υποχωρώντας σε χαμηλά επτά εβδομάδων έναντι του ευρώ, καθώς η αγορά αρχίζει να συζητά το ενδεχόμενο περιορισμού των ευρωπαϊκών τοποθετήσεων σε αμερικανικά assets.

Η αφορμή της αναταραχής ήταν η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει πρόσθετους δασμούς από 1ης Φεβρουαρίου – αρχικά 10% και έως 25% από τον Ιούνιο – σε χώρες που αντιτίθενται στα σχέδια των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χαρακτήρισαν τις κινήσεις αυτές «εκβιασμό», ενώ στις Βρυξέλλες επανήλθε στο τραπέζι το πακέτο δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα, καθώς και η ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, γνωστού και ως «μπαζούκα».

Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει πολύ ευρύτερες επιπτώσεις από έναν παραδοσιακό εμπορικό πόλεμο. «Η ενεργοποίηση του μηχανισμού θα συνιστούσε όπλο κεφαλαίου και όχι απλώς εμπορίου – και αυτό θα ήταν εξαιρετικά αποσταθεροποιητικό για τις αγορές», σημειώνουν τραπεζικές πηγές.

Στην αγορά ομολόγων, οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων τίτλων Γαλλίας και Γερμανίας υποχωρούν, καθώς ενισχύονται τα στοιχήματα ότι μια παρατεταμένη εμπορική σύγκρουση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες μειώσεις επιτοκίων στην Ευρώπη. Αντίθετα, οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις κινήθηκαν ανοδικά, λόγω ανησυχιών για αυξημένο δημόσιο δανεισμό.

Παρά το ισχυρό υπόβαθρο εταιρικών κερδών και τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη που στήριζαν έως πρόσφατα το ρίσκο, η αγορά δείχνει λιγότερο προετοιμασμένη για ένα νέο γεωοικονομικό σοκ απ’ ό,τι πέρυσι. Ο συνδυασμός δασμών, αβεβαιότητας για τη νομισματική πολιτική και πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ αυξάνει την πιθανότητα απότομων κινήσεων.

Κάποιοι επενδυτές εκτιμούν ότι η ένταση θα εκτονωθεί και βλέπουν τις διορθώσεις ως ευκαιρία αγορών. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει αν οι απειλές θα μείνουν σε ρητορικό επίπεδο ή αν η Ευρώπη θα περάσει πράγματι από τα λόγια στις πράξεις. Από αυτή την απάντηση θα κριθεί και η επόμενη μεγάλη κίνηση των αγορών.