Η εντυπωσιακή αντίδραση της Παρασκευής στη Wall Street προσέφερε προσωρινή ανάσα, αλλά δεν έδωσε απαντήσεις στα βαθύτερα ερωτήματα που ταλανίζουν τις αγορές. Παρά τους τίτλους για νέα ιστορικά υψηλά και ισχυρά ημερήσια κέρδη, το υποκείμενο κλίμα παραμένει εύθραυστο: μηχανικές πωλήσεις από αλγοριθμικά κεφάλαια, απότομη υποχώρηση της ρευστότητας και αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη συνθέτουν ένα σκηνικό όπου η μεταβλητότητα παύει να είναι παροδικό φαινόμενο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του trading desk της Goldman Sachs, τα λεγόμενα trend-following αλγοριθμικά κεφάλαια έχουν ήδη περάσει σε καθαρές πωλήσεις μετοχών. Αυτές οι στρατηγικές δεν αξιολογούν μακροοικονομικά στοιχεία ή εταιρικά αποτελέσματα, αλλά ακολουθούν αυστηρά τεχνικά σήματα. Όταν αυτά ενεργοποιούνται, οι κινήσεις είναι μαζικές και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από το καθημερινό ειδησεογραφικό περιβάλλον. Ο S&P 500 έχει ήδη διασπάσει επίπεδα που, βάσει αυτών των μοντέλων, ενεργοποιούν κύμα πωλήσεων. Αν η πίεση επανέλθει, οι εκροές μπορεί να ενταθούν τις επόμενες ημέρες, ενώ μια περαιτέρω διολίσθηση θα μπορούσε να πυροδοτήσει ακόμη μεγαλύτερη απομόχλευση μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Ακόμη και σε σενάρια σταθεροποίησης ή ήπιας ανόδου, τα ίδια κεφάλαια εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να μειώνουν την έκθεσή τους.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, δεν είναι τόσο οι ίδιες οι πωλήσεις όσο η απότομη επιδείνωση της ρευστότητας. Το βάθος της αγοράς έχει περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι οι τιμές κινούνται πιο απότομα ακόμη και με σχετικά μικρού μεγέθους συναλλαγές. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι κινήσεις αποκτούν «νευρικό» χαρακτήρα. Τα ράλι δυσκολεύονται να αποκτήσουν διάρκεια, ενώ οι διορθώσεις επιταχύνονται, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο αυξημένης μεταβλητότητας και μειωμένης εμπιστοσύνης.
Σημαντικό ρόλο στο νέο αυτό καθεστώς παίζουν και οι αγορές παραγώγων. Οι dealers, που σε πιο ήρεμες περιόδους λειτουργούν ως μηχανισμός εξομάλυνσης των κινήσεων, βρίσκονται πλέον σε θέσεις που ενδέχεται να ενισχύουν τις διακυμάνσεις. Όταν η αγορά ανεβαίνει, αναγκάζονται να αγοράζουν· όταν πέφτει, να πουλάνε. Σε συνθήκες χαμηλής ρευστότητας, αυτή η δυναμική δεν απορροφά τους κραδασμούς αλλά τους μεγεθύνει, καθιστώντας κάθε συνεδρίαση πιο απρόβλεπτη από την προηγούμενη.
Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω μετά την παρουσίαση νέων εργαλείων από την Anthropic. Η αγορά δεν αντέδρασε τόσο στην τεχνολογική καινοτομία όσο στις προεκτάσεις της: για πρώτη φορά, η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπίστηκε ευρέως ως δυνητική απειλή για υπάρχοντα επιχειρηματικά μοντέλα, κυρίως στον χώρο του λογισμικού. Η αμφισβήτηση αυτή προκάλεσε ντόμινο πιέσεων, αρχικά στις μετοχές software, στη συνέχεια σε διαχειριστές κεφαλαίων και τελικά στην αγορά ιδιωτικής πίστης, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει χρηματοδοτήσει εκτενώς εταιρείες τεχνολογίας. Πρόκειται για μία αγορά 3 τρισ. δολαρίων, στην οποία πολλοί πιστεύουν ότι θα δούμε τη φούσκα να σκάει.
Οι φόβοι ότι η AI μπορεί να συμπιέσει έσοδα και ταμειακές ροές ταχύτερα απ’ όσο μπορούν να προσαρμοστούν οι επιχειρήσεις έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα κινδύνου που μέχρι πρόσφατα περνούσαν σε δεύτερη μοίρα. Παράλληλα, οι κολοσσιαίες επενδύσεις που ανακοινώνουν οι τεχνολογικοί κολοσσοί για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τον ίδιο ενθουσιασμό. Εκεί που πριν έναν χρόνο θα θεωρούνταν εγγύηση μελλοντικής ανάπτυξης, σήμερα γεννούν ερωτήματα για το αν το κόστος προηγείται υπερβολικά των αποδόσεων.
Η τεχνητή νοημοσύνη παραμένει ο βασικός μοχλός του αφηγήματος για την επόμενη δεκαετία, αλλά ταυτόχρονα μετατρέπεται σε παράγοντα αβεβαιότητας, ιδίως σε μια αγορά όπου οι αποτιμήσεις είναι ήδη απαιτητικές. Η έντονη άνοδος της Παρασκευής έδειξε ότι η διάθεση για αγορές δεν έχει εξαφανιστεί. Ωστόσο, η κόπωση των ιδιωτών επενδυτών, οι μηχανικές πωλήσεις των αλγοριθμικών κεφαλαίων και η αβεβαιότητα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου κάθε ανοδική κίνηση δοκιμάζεται άμεσα.
Το bull market μπορεί να μην έχει τελειώσει. Όμως περνά σε μια πιο δύσκολη και απαιτητική φάση, στην οποία η μεταβλητότητα δεν αποτελεί απλώς ενδιάμεσο εμπόδιο, αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό της αγοράς. Και αυτό είναι κάτι που ούτε ένα εντυπωσιακό κλείσιμο εβδομάδας μπορεί, από μόνο του, να ανατρέψει.